visir.is
2026-08-17 20:01
Fatlaðir henda hækjum og blindir fá sýn núna
Skoðanagrein höfundar sem lýsir eigin reynslu af því að missa örorkuréttindi við 67 ára aldur og verða ellilífeyrisþegi hjá Tryggingastofnun. Hann vísar í lög nr. 80/2025, samning Sameinuðu þjóðanna um réttindi fatlaðra og fordæmi Hæstaréttar og spyr hvort ný löggjöf breyti réttarstöðunni. Greinin er persónuleg málflutningsgrein sem biður lesendur um ráðleggingar varðandi gjafsókn.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein um skerðingu örorkulífeyris við 67 ára aldur vísar í lög og fordæmi en túlkar lagaákvæði of einfaldlega og vantar stoð fyrir lykiltölur.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og ber að meta sem slíka. Höfundur byggir á eigin reynslu og vísar í sannreynanlegar heimildir: lög nr. 80/2025, samning Sameinuðu þjóðanna, Alþingisvef varðandi fæðingardag Ingu Sæland, og fordæmi Hæstaréttar. Þessar tilvísanir styrkja röksemdarfærsluna og gefa lesanda tækifæri til að kanna fullyrðingarnar sjálfur. Hins vegar er lagaleg túlkun höfundar á lögum 80/2025 mjög einföld; hann segir að lögin „virðist við fyrstu sýn" banna réttindaskerðingu miðað við aldur, en fer ekki nánar í ákvæði laganna eða hugsanlegar takmarkanir. Þetta er veikleiki í rökstuðningnum, þótt ásættanlegt sé í skoðanagrein að leggja fram túlkun án þess að vera tæmandi.
Fullyrðingin um að Tryggingastofnun spari „um 100 þúsund krónur á mánuði" er ekki studd neinum gögnum innan greinarinnar; talan gæti átt sér stoð í opinberum upplýsingum um greiðslumun örorku- og ellilífeyris, en höfundur nefnir ekki heimild. Notkun Ingu Sæland sem dæmi er áhrifarík en einnig nokkuð frjálsleg; höfundur gerir ráð fyrir fötlunarstöðu hennar og notar hana til að varpa ljósi á sitt mál án þess að ljóst sé að hún samþykki það. Á heildina litið er þetta heiðarleg persónuleg málflutningsgrein með skýrum röksemdum, þótt hún sé eðlilega einhliða. Röksemdafærslan hefði orðið sterkari með skýrari tilvísun í einstök lagaákvæði og viðurkenningu á þeim sjónarmiðum sem ríkisvaldið byggir á.