visir.is
2026-08-14 16:16
Erum við að fóðra glæpaheiminn og bótakerfin?
Skoðanagrein Davíðs Bergmanns, starfsmanns Fjölsmiðjunnar, þar sem hann heldur því fram að samfélagið rækti jarðveg fyrir glæpastarfsemi og ævilanga örorku með aðgerðaleysi gagnvart ungu fólki utan kerfa. Höfundur vísar í nokkrar nafngreindar heimildir, svo sem skýrslu um forvarnir, grein í Læknablaðinu og ummæli formanns VR, til stuðnings röksemdum sínum.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein með nokkrum sannreynanlegu heimildum en ónákvæmar tilvísanir og hagsmunatengsl höfundar draga úr sannfæringarkrafti.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og á að meta á þeim forsendum. Höfundur gefur upp hagsmunatengsl sín í lokin, sem er gott, en sú yfirlýsing er auðveldlega yfirséð; hann er starfsmaður Fjölsmiðjunnar og mælir fyrir auknum fjárveitingum til einmitt slíkra úrræða, sem skapar augljósan hagsmunaárekstur sem hefði mátt undirstrika betur. Heimildanotkun er ásættanleg fyrir tegundina: vísað er í nafngreinda skýrslu um forvarnir á höfuðborgarsvæðinu, grein Odds Ingimarssonar í Læknablaðinu 2025, ummæli Höllu Gunnarsdóttur formanns VR og útreikninga Jóhannesar Kr. Kristjánssonar. Tölurnar um örorkufjölgun og kostnað eru þannig að lesandi getur í grundvallaratriðum sannreynt þær, þótt sum tilvísun sé óljós; skýrslan „Forvarnir og geðrækt á höfuðborgarsvæðinu" er til dæmis ekki dagsett eða tengd útgefanda, og fullyrðingin um 170 milljóna króna tap á hvern einstakling er sett fram án skýrs uppruna. Einnig er vísun í dómsmál þar sem maður hafi verið skotinn „níu skotum í bak og hnakka" ónákvæm; hvorki málsnúmer né dagsetning er gefin, og ályktunin um „afslátt af dómum" er sett fram sem staðreynd án þess að orsakasamhengi sé rökstutt. Röksemdafærsla greinarinnar er einstrengingsleg; höfundur spyr hvort „verðmiðinn sé of dýr" en metur aldrei mótrökin, svo sem hvort gagnrýnendur forvarnakostnaðar hafi raunhæfar ástæður, og samanburðurinn við „sænsku martröðina" er settur fram án nokkurs samhengis um hvað gerist í Svíþjóð. Sem skoðanagrein er þetta ásættanlegt en ekki sérlega vel rökstutt; tilfinningahlaðin orðræða tekur stundum yfir þar sem nákvæmari greining hefði styrkt málflutninginn.