visir.is
2026-04-08 21:32
Um fimm þúsund börn glíma við offitu á Íslandi
Greinin fjallar um erindi Tryggva Helgasonar barnalæknis á ráðstefnunni Vísindi á vordögum, þar sem hann segir um fimm þúsund börn glíma við offitu á Íslandi. Tölfræðin er sett í sögulegt samhengi og barnalæknirinn útskýrir orsakir og leggur til aðgerðir. Greinin byggir nær eingöngu á einum sérfræðingi og skortir viðbótarheimildir.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Ráðstefnufrétt byggð á einum nafngreindum barnalækni. Tölur um offitu barna eru ekki raktar til tiltekins gagnasafns og enginn annar aðili er spurður, þótt stjórnvöld og matvælaiðnaður séu nefnd.
Gagnrýni Vitans
Greinin er ráðstefnufrétt og byggir á erindi eins nafngreinds sérfræðings, Tryggva Helgasonar barnalæknis, sem er skýr og trúverðug heimild. Tölurnar um hlutfall offitu, frá undir einu prósenti árið 1960 upp í 7,5 prósent nú, eru settar fram sem staðreyndir úr erindi hans en ekki er vísað til neinna tiltekinna rannsókna eða gagnasafna að baki þeim. Þetta er veikleiki: lesandinn getur ekki sannreynt tölurnar sjálfur án þess að vita hvort um er að ræða gögn frá Embætti landlæknis, Háskóla Íslands eða öðrum aðilum. Ályktunin um „fimm þúsund börn" virðist reiknuð út frá 7,5 prósenta hlutfalli og fjölda barna á Íslandi, en blaðamaðurinn skýrir það ekki.
Jafnframt er greinin einhliða í þeim skilningi að enginn annar fagaðili eða fulltrúi stjórnvalda er spurður, til dæmis úr heilbrigðisráðuneytinu eða matvælaiðnaðinum, þótt Tryggvi bendi sérstaklega á ábyrgð beggja. Tillaga hans um hækkun á verði sykurs og bætt aðgengi að grænmeti er sett fram án nokkurs mótmælis eða umræðu um kostnaðaráhrif, sem veikir fréttina sem upplýsta umfjöllun. Sem stutt ráðstefnufrétt er þetta samt viðunandi verk; heimildamaðurinn er nafngreindur og verkefnið afmarkað. Meira dýpt hefði þó styrkt greinina verulega.
