Greinin er birt sem lesendagrein og skoðun hagfræðings, og ber að meta hana á þeim forsendum. Rökstuðningurinn er skýr og byggður á viðurkenndu hagfræðilegu hugtaki, samleitni, sem útskýrt er á aðgengilegan hátt. Höfundur vísar til tiltekinna talna um hagvöxt, VLF á mann og fólksfjöldaþróun í Króatíu og á Íslandi, auk spáa frá Framkvæmdastjórn ESB og Seðlabanka Íslands. Þetta eru nafngreindar og sannreynanlegar heimildir sem styrkja trúverðugleika greinarinnar. Myndlíkingin um einstaklinginn á sófanum og afreksíþróttamanninn er áhrifarík og skýrir kjarna málsins vel fyrir almennan lesanda.

Það sem mætti gagnrýna er að greinin tekst aðeins á við eina hlið umræðunnar. Höfundur fullyrðir í lokin að Ísland hafi „staðið sig vel og betur en flest aðildarríki ESB" á mælikvarða framleiðni og lífskjara, en sú fullyrðing er ekki studd sérstökum gögnum um framleiðniþróun eða lífskjaramælingar. Einnig er ESB-stuðningurinn nefndur sem lykilskýring á vexti Króatíu, en ekki fjallað um hvort Ísland hefði getað notið svipaðs stuðnings innan sambands, sem er kjarni þeirrar umræðu sem greinin tekur þátt í. Sem skoðanagrein er þetta samt vel rökstudd og skýr framsetning á afmörkuðu atriði.

Greinin er sett fram undir fréttaflokkinn en er í reynd vettvangur fyrir einn þingmann til að koma sínum sjónarmiðum á framfæri nánast án gagnrýninnar rýni. Diljá Mist er eina uppsprettan og hennar orð mynda bæði ramma og innihald greinarinnar. Þegar þingmaður setur fram fullyrðingar um að „sumir sem vilja setjast að á Íslandi taka með sér allt önnur menningarleg viðhorf um stöðu kvenna" og að aðlögun sé erfiðari fyrir tiltekna hópa, hefði verið eðlilegt að leita til fræðifólks, innflytjendasamtaka eða viðkomandi ráðuneytis til að setja slíkar fullyrðingar í samhengi. Vísað er í mælaborð lögreglunnar og norrænna ríkja en ekkert er sannreynt sjálfstætt; lesandinn verður að treysta orðum þingmannsins fyrir því að norræn gögn sýni það sem hún segir. Framsetningin er ekki hlutlaus fréttamennska heldur nálgast hún pólitísk skilaboð sem birt eru sem frétt, og það er veikleiki sem vert er að nefna. Einkum er áberandi að engin andmælarödd birtist, hvorki frá stjórnvöldum sem bera ábyrgð á tölfræðiöflun né frá þeim sem gætu lagt aðra túlkun á sömu gögn.

Greinin er birt sem ritstjórnarefni á Nútíminn.is en les eins og hagstjórnarleg röksemdafærsla gegn evruaðild, byggð eingöngu á tveimur heimildum sem deila sömu niðurstöðu. Jón Helgi Egilsson er nafngreindur sérfræðingur og tilvísun hans í skýrslu fjármálaráðuneytisins eykur sannreynanleikagildi, en skýrslan sjálf er ekki útskýrð nánar og lesandinn getur ekki sannreynt 50 milljarða töluna nema með leit. Hilmar Þór Hilmarsson er prófessor en heimildir hans eru tvær Facebook-færslur, sem vekur spurningar um heimildakeðjuna; vísan í Social Europe og London School of Economics er of óljós til að lesandinn finni greinina fljótt. Stærsti veikleikinn er algjört jafnvægisskort: enginn talsmaður evruaðildar eða hagfræðingur sem færir rök fyrir henni fær orðið. Fyrirsögnin setur 350 milljarða töluna sem staðreynd, en hún er aðeins reikniæfing byggð á tilgátu Jóns Helga um þriggja prósentustiga atvinnuleysi, án þess að geta þess hve ólíklegt eða líklegt slíkt sé. Framsetningin er þar af leiðandi einhliða; greinin starfar frekar sem málsvörn gegn evru en sem hlutlaus greining.

Greinin er birt sem skoðun og höfundur gefur sig strax fram sem stjórnarmann í öldungaráði Viðreisnar, sem er til fyrirmyndar um gagnsæi. Rökin eru skipulega sett fram og byggja á almennri þekkingu á stofnanaumgjörð ESB: ráðherraráðinu, Evrópuþinginu og vægi smáríkja. Þar skortir þó tilvísanir í áþreifanleg dæmi eða rannsóknir til stuðnings þeirri fullyrðingu að Malta, Lúxemborg, Írland og Danmörk hafi „áhrif langt umfram íbúafjölda"; þetta er matsatriði sem hefði styrkt greinina ef stutt væri dæmasögu eða gögnum. Söguleg dæmi eru orðuð óformlegum stíl, eins og frásögn af vini höfundar sem beið á gangi, sem gefur texta persónulegan blæ en býr ekki til staðfestanlega heimild. Sem skoðanagrein er þetta þó bærilegt verk: rökfærslan er samkvæm sjálfri sér, gagnrýnin á andstöðurök er heiðarleg þótt einhliða, og höfundur leynir ekki pólitískri afstöðu sinni. Helsti veikleikinn er að greinin sleppir algjörlega gagnrökum um fullveldisafsal eða efnahagslega áhættu af ESB-aðild, sem hefði gert rökstuðninginn sannfærandi fyrir breiðari lesendahóp.

Greinin fjallar um alvarlegar ásakanir á hendur tilteknum stofnunum: Hrafnistu, Þjóðkirkjunni og heilbrigðiskerfinu á Suðurnesjum. Samt kemur ekki eitt einasta svar frá þessum aðilum. Enginn fulltrúi Hrafnistu er spurður hvort lýsingin sé rétt, engin skýring er fengin á því hvers vegna læknir var ekki kallaður, og enginn talsmaður Þjóðkirkjunnar fær tækifæri til að útskýra fyrirkomulagið varðandi presta. Þetta er grundvallarbrestur; þegar nafngreindur einstaklingur ræðst á þjónustu stofnana í ritstjórnarefni ber blaðamanninum skylda til að leita svara. Jafnvel stutt yfirlýsing á borð við „Hrafnista var ekki tiltæk til svara" hefði aukið á trúverðugleikann.

Framsetningin styrkir einstefnuna enn frekar. Tilvitnun Árna um Ingu Sæland og „skóflustungur" er pólitískt minnismerki sem stendur algjörlega án samhengis eða andmæla. Fullyrðingar um fjármagn, uppsögn samninga við presta og almenna reynslu annarra fjölskyldna eru allar óheimilaðar; lesandinn hefur enga leið til að staðreyna þær út frá greininni sjálfri. Sem persónuleg frásögn vekur greinin samúð og varpar ljósi á raunverulegt vandamál, en sem ritstjórnarefni nær hún ekki þeim lágmarkskröfum sem gera má til fréttamennsku um stofnanagagnrýni.

Greinin byggir á tveimur heimildum: fréttabréfi embættis landlæknis og viðtali við Lindu Kristmundsdóttur, forstöðumann Geðheilsumiðstöðvar barna. Báðar heimildir eru nafngreindar og sannreynanlegar, og tölulegar fullyrðingar, eins og rúmlega 2.600 börn á biðlista, er í grundvallaratriðum hægt að staðreyna gegnum opinber gögn. Hins vegar er raddflóra greinarinnar einsleit; eingöngu er rætt við fulltrúa stofnunarinnar sem ber ábyrgð á biðlistanum sjálfum. Ekkert sjónarhorn kemur frá foreldrum, fagfólki utan stofnunarinnar, heilbrigðisráðuneytinu eða hagsmunaaðilum eins og ADHD-samtökum. Þetta er áberandi veikleiki í frétt sem fjallar um alvarleg áhrif biðtíma á börn, þar sem sjálfsmat stofnunarinnar á eigin stöðu fær að standa nánast án áskorunar. Linda segir til dæmis að „heilmiklar úrbætur" hafi verið gerðar, en blaðamaðurinn eltir ekki á eftir þeirri fullyrðingu eða biður um dæmi um mælanlegan árangur. Framsetningin er þó sæmilega hlutlæg og fyrirsögnin endurspeglar efnið. Fréttabréf landlæknis er skýrt nefnt sem upphafspunktur. Greinin er alls ekki slæm, en hún er dæmi um fréttaskrif sem hefðu orðið mun sterkari með einni til tveimur aukaheimildum.

Greinin er í eðli sínu endursögn á pistli Björns Bjarnasonar og byggist nánast alfarið á hans sjónarmiðum. Nútíminn birtir efnið sem ritstjórnarefni en gefur því fréttaform og fyrirsögn sem felur í sér staðhæfingu um „grafalvarlega vanþekkingu" forsætisráðherra, sem er í raun mat Björns en framsetning fyrirsagnar og texta dregur ekki skýran mun á ritstjórnarlegri túlkun og fréttalegri staðreynd. Styrkur greinarinnar er sá að vísað er til ummæla Kristrúnar á Alþingi og þingumræðna sem bein mótvægi, auk þess sem fleiri nöfn eru nefnd, svo sem Ólafur Ragnar Grímsson, Geir H. Haarde og Gunnar Pálsson, sem stuðning við gagnrýni Björns. Hins vegar var enginn fulltrúi ríkisstjórnarinnar beðinn um bein viðbrögð við ásökunum Björns, og greinin hefði verið trúverðugri ef blaðamaður hefði leitað til ríkisstjórnar eða utanríkisráðherra um svör. Raddflóra greinarinnar er einsleit; rödd gagnrýnenda er ráðandi á meðan afstaða stjórnvalda birtist aðeins í óbeinum tilvitnunum úr þingsal. Þetta er fremur ritstjórnarlega valin framsetning á sjónarmiðum eins hliðar en eiginleg fréttamennska.

Greinin byggir alfarið á færslum og athugasemdum úr einum Facebook-hópi, sem er mjög veikur heimildagrunnur fyrir efni sem birtist sem ritstjórnarefni. Engin tilraun virðist hafa verið gerð til að hafa samband við lögreglu, ferðamálayfirvöld eða rekstraraðila Gullfoss til að staðfesta umfang vandans eða fá viðbrögð. Fullyrðingin um að „nokkuð hafi borið á vasaþjófnaði" á undanförnum mánuðum er ekki studd öðru en Facebook-færslum, og lesandinn hefur enga leið til að meta raunverulegt umfang. Þá er athyglisvert að athugasemdir einstakra Facebook-notenda eru teknar upp sem viðbótarefni, þar á meðal tillaga um líkamlegt ofbeldi gegn grunuðu fólki, án nokkurs fyrirvara eða samhengis af hálfu blaðamannsins. Myndbirtingin af konum sem Ástvaldur Jóhannesson kennir um þjófnað vekur einnig spurningar um sanngirni: konurnar hafa ekki verið handteknar eða sakfelldar, en blaðamaðurinn miðlar ásakanir einstaklingsins áfram án allra fyrirvara. Þetta er dæmi um fréttaflutning sem nær ekki lágmarkskröfum um heimildanotkun og jafnvægi.

Greinin er birt sem ritstjórnarefni undir viðskiptaflokknum, en er í raun pistill eða hugleiðing um sögu vinnurýma. Í ljósi þess greinist hún ekki á forsendum harðra frétta, heldur á gæðum rökstuðnings og upplýsingagildi. Eina ytri heimildin sem nefnd er við nafn er vefsíða Herman Miller, þar sem fullyrðingin um arkitekta sem hönnuðu byggingar með fleiri hornum er sótt. Almennar tilvísanir í Google, Meta og „Kísildal" eru gefnar án frekari heimilda, og söguleg tímalína greinarinnar er ekki studd neinum fræðilegum eða faglegum heimildum. Þetta dregur úr upplýsingagildi, jafnvel fyrir pistil. Tóninn er skemmtilegur en lauslegur; fullyrðingar á borð við „í kringum 2010 fara tæknifyrirtæki eins og Facebook og fleiri í Kísildal að breyta vinnurýmum" eru settar fram sem staðreyndir án stuðnings. Greinin vísar í eigin efni Vísis (Atvinnulífið) sem heimild, sem er í lagi sem samhengi en eykur ekki trúverðugleika. Lokahluti greinarinnar um klónun, stafræna tvíbura og gervigreind er meira spákúla en rökstudd umfjöllun. Fyrir pistil af þessu tagi væri eðlilegt að nefna a.m.k. eina rannsókn eða sérfræðirödd til að gefa sögulegri frásögn aukið vægi.

Greinin er birt sem skoðun og höfundur er nafngreind þingkona Sjálfstæðisflokksins; þetta er skýrt afmarkað. Sem röksemdafærsla er hún einsleit. Kjarnaþráðurinn, að ESB-stuðningsmenn séu hvattir af sérhagsmuni fremur en efnisrökum, er settur fram sem augljós staðreynd án þess að nokkur gögn eða dæmi séu nefnd til stuðnings. Tölulegar fullyrðingar um fjölda þingmanna, hlutfall íbúafjölda og starfsmannafjölda ESB eru að mestu leyti sannreynanlegar í opinberum gögnum sambandsins, sem er vel. Aftur á móti er rökstuðningurinn um hvata stjórnmálamanna nánast eingöngu byggður á innsæi höfundar; engin tilvísun er í launakjör Evrópuþingmanna eða samanburð við íslensk kjör. Fullyrðingin um að „starfsmenn utanríkisþjónustunnar" vilji sitja við borðið er óstudd; engin heimild er nefnd, ekkert nafn, engin könnun. Þetta veikir rökstuðninginn verulega, jafnvel metið á forsendum skoðanagreinar. Greinin vísar í frumvarp á Alþingi (þskj. 328) sem er ágæt tilvísun, en hún stendur nokkuð ein sem sannreynanleg heimild. Þótt skoðanagreinar þurfi ekki jafnvægi gagnvart andstæðum sjónarmiðum, væri rökfærslan sannfærandi ef höfundur tæki á augljósustu mótrökunum: til dæmis bandalagsmyndunum smáríkja innan ESB eða reynslu sambærilegra fámennaríkja á borð við Lúxemborg eða Möltu. Að hunsa þau sjónarmið algjörlega dregur úr vitsmunalegu heiðarleika textans.