Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
ruv.is 392 gr. 5.8
mbl.is 333 gr. 5.6
visir.is 199 gr. 5.8
dv.is 195 gr. 4.8
mannlif.is 118 gr. 4.9
vb.is 92 gr. 5.4
nutiminn.is 87 gr. 5.2
heimildin.is 37 gr. 6.4
nutiminn.is 2026-07-02 22:29

Konráð segir niðurstöður sínar standa óhaggaðar: Heimildin leiðrétti ekki umfjöllun sína

Nútíminn flytur sjónarmið Konráðs S. Guðjónssonar hagfræðings í deilu við Heimildina um greiningu hans á matvælaverði. Greinin byggir nánast alfarið á fullyrðingum Konráðs sjálfs og færslu hans á samf…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endursögn á sjónarmiðum eins aðila í opinberri deilu. Konráð fær rúman vettvang til að segja að greining sín standi óhögguð og að Heimildin hafi ekki leiðrétt umfjöllun sína, en hvergi er leitað eftir viðbrögðum Heimildarinnar. Þetta er verulegur annmarki þegar kjarni málsins snýst einmitt um ágreining tveggja aðila: ef fjallað er um ásakanir í garð tiltekins fjölmiðils um að hann hafi ekki leiðrétt efni, þá ber bráðlega að gefa þeim fjölmiðli tækifæri til svars. Án þess verður greinin einhliða.

Að auki er efnislegi grundvöllurinn mjög þunnur. Enginn sjálfstæður sérfræðingur er spurður um hvort aðferðafræði Konráðs standist, og vísað er til Substack-greinar hans sem eins konar heimilda þó að lesandinn geti ekki metið efni hennar innan fréttarinnar sjálfrar. Framsetningin er hlutdræg; fyrirsögnin tekur beint undir sjónarmið Konráðs (niðurstöður „standi óhaggaðar") og tilkynnir jafnframt að Heimildin hafi ekki leiðrétt, sem er fullyrðing sem eingöngu kemur frá honum. Þetta er veik fréttamennska sem virkar frekar sem megafónn fyrir einn málsaðila en sem óháð fréttatilvik.

visir.is 2026-07-02 12:55

Vasaþjófar sem herja á ferða­menn engir amatörar

Frétt um vasaþjófnað á ferðamannastöðum, byggð á viðtölum við þrjá nafngreinda lögreglumenn frá tveimur umdæmum. Greinin lýsir umfangi vandans, aðferðum þjófanna og viðbrögðum lögreglu, en skortir tölulegar upplýsingar og víðara samhengi.

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Þrír nafngreindir lögreglumenn úr tveimur umdæmum gefa fréttinni góðan grunn; bæði Ásmundur Rúnar Gylfason á höfuðborgarsvæðinu og Einar Sigurjónsson ásamt Bjarka Oddssyni á Suðurlandi staðfesta sama mynstur. Það styrkir trúverðugleikann. Hins vegar er greinin nánast eingöngu á forsendum lögreglunnar. Engin tölugögn fylgja, hvorki um fjölda tilkynninga, aukningu milli ára né handtökur, þótt lögreglumennirnir tali um bylgjur og aukinn fjölda. Orðið „þaulskipulögð brotastarfsemi" kemur margsinnis fyrir, bæði sem beint tilvitnun og sem hluti af frásögn blaðamanns, en engin nánari greining er á því hvað það þýðir í raun eða hvaða hópar eiga í hlut. Ferðamenn sjálfir, fulltrúar ferðaþjónustunnar eða fræðimenn á sviði afbrotafræði fá ekkert rými, sem hefði gefið fréttinni dýpt og breidd. Einnig vantar samanburð við önnur Evrópulönd þar sem vasaþjófnaður er gamalkunnur vandi. Greinin er þó skýr og áreiðanleg að því leyti að hún miðlar upplýsingum beint frá valdaaðilum sem þekkja til; hún er bara of þunn í gögnum og einsleit í raddasamsetningu til að vera annað en sæmileg upphafsfrétt.

visir.is 2026-07-02 14:29

Reyndist ekki vera hópuppsögn

Frétt um að uppsagnir hjá Reykjavíkurborg í júní hafi ekki talist hópuppsögn samkvæmt lögum, þrátt fyrir fullyrðingu borgarinnar um hið gagnstæða. Fréttastofa leitaði til Vinnumálastofnunar sem staðfe…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Kjarni fréttarinnar er skýr og vel fundinn: fréttastofa bar fullyrðingu Reykjavíkurborgar saman við Vinnumálastofnun og fékk staðfest að lagaskilyrði hópuppsagnar væru ekki uppfyllt. Þetta er eigin heimildavinna sem gefur lesendum raunverulega nýja upplýsingu. Lagaskilgreiningin er rakin nákvæmlega, sem styrkir sannreynanleika greinarinnar. Veikleikinn felst í því að Reykjavíkurborg fær ekki tækifæri til að skýra hvers vegna hún notaði orðið „hópuppsögn" í tilkynningu sinni, eða hvort skilningur hennar á hugtakinu hafi verið annar en sá lagalegi. Viðbrögð borgarinnar við niðurstöðu Vinnumálastofnunar hefðu styrkt greinina verulega. Einnig er vert að nefna að greinin útskýrir ekki fjölda starfsmanna skrifstofu borgarstjóra í heild; sú tala skiptir máli til að meta hvort viðmiðunarmörk laganna náðust eða ekki. Þrátt fyrir þessa galla er fréttaverðmæti greinarinnar ótvírætt og heimildanotkun ágæt.

visir.is 2026-07-02 07:33

Reyndi að hindra að Ís­land nyti rétt­lætis

Skoðanagrein Hjörts J. Guðmundssonar á Vísi mótmælir rökum Ingólfs Sverrissonar um kosti ESB-aðildar og heldur því fram að Evrópusambandið hafi reynt að koma í veg fyrir réttlæti fyrir Ísland í Icesav…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun, og þar gildir fyrst og fremst gæði rökstuðnings og heiðarleiki í meðferð efnisins. Höfundur sker sig úr fjölda skoðanagreina með því að vísa í nafngreinda fræðimenn: rannsóknargrein Eiríks Bergmanns Einarssonar prófessors og skrif Carls Baudenbacher, fyrrverandi forseta EFTA-dómstólsins. Þetta styrkir rökin töluvert og gefur lesandanum tækifæri til að kanna heimildirnar sjálfur. Athugasemdin um að Mannréttindadómstóll Evrópu heyri undir Evrópuráðið en ekki Evrópusambandið er efnislega rétt og sýnir greiningargáfu.

Á hinn bóginn er framsetningin einhliða á þann hátt sem jafnvel skoðanagreinar þurfa að varast. Fullyrðingin um að dómstóll Evrópusambandsins hefði „að öllum líkindum" dæmt Íslandi í óhag er sett fram sem nánast víst, en hún byggist á mati eins manns (Baudenbacher) sem sjálfur gegndi lykilhlutverki í málinu og hefur augljósa hagsmuni af ákveðinni túlkun. Þessi takmörkun er ekki viðurkennd í greininni. Samanburðurinn við Grikkland og Írland er einnig of einföldur; efnahagsástandið þar var gjörólíkt og ástæðurnar margþættar, en höfundur leggur þann mismun ekki fram. Þrátt fyrir þessa galla er greinin skýrt byggð upp og rökin rekjanleg, sem er meira en svo mörg skoðanaskjöl geta sagt.

visir.is 2026-07-02 13:30

Er Ís­land að undir­búa nem­endur fyrir fram­tíðina?

Skoðanagrein ungs ungliðasendiherra um innleiðingu gervigreindar í íslenska menntakerfið. Höfundur vísar í nafngreindar stofnanir, opinbera aðgerðaáætlun og könnun Fjölmiðlanefndar, auk eigin viðtala …

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðun, og höfundur leynir ekki afstöðu sinni. Sem skoðanagrein er hún ágætlega skipulögð: rökin eru skýr, tóninn er persónulegur en ekki óhóflegur, og höfundur vísar í nokkrum staðfestanlegum heimildum, þar á meðal Aðgerðaáætlun um gervigreind 2025–2027, þróunarverkefni MMS og Kennarasambands Íslands, aðalnámsskrár og könnun Fjölmiðlanefndar. Sérstaklega er eftirtektarvert að höfundur nefnir að bæði ráðherrar hafi hafnað fundi; þetta er skýr fullyrðing sem gefur lesandanum innsýn í viðbrögð yfirvalda.

Það sem dregur úr trúverðugleikanum er þó nokkuð. Tölurnar úr könnun Fjölmiðlanefndar (75% og 52%) eru ekki tengdar nafni könnunar, dagsetningum eða útgáfutilvísun, sem gerir sannprófun erfiðari. Fullyrðingin um alþjóðlega athygli OECD er óstudd með nánari gögnum. Viðtöl höfundar við nemendur eru nefnd en ekki útfærð með fjölda eða aðferðafræði; lesandinn veit ekki hvort um er að ræða þrjú eða þrjátíu samtöl. Þá er setningin um fréttir af frumvarpi ráðherra klaufaleg og virðist vanta orð (líklega „muni kynna" í stað „að muni kynna"). Sem heildarmat er þetta sæmileg skoðanagrein sem bætir einhverju við umræðuna, en hún hefði verið sannfærandi ef tilvísanir væru nákvæmari og viðtölin betur undirbyggð.

visir.is 2026-07-02 13:32

Frum­niður­stöður kalli á dýpri um­ræðu um verð­lagningu olíu­fé­laganna

Frétt um nýtt umræðuskjal Samkeppniseftirlitsins þar sem fram kemur að álagning olíufélaganna hafi hækkað umtalsvert. Greinin byggir á opinberu skjali og tilvitnunum í forstjóra SKE og framkvæmdastjór…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin hefur skýra heimildakeðju: opinbert umræðuskjal Samkeppniseftirlitsins er aðaluppspretta og tveir nafngreindir viðmælendur, Páll Gunnar Pálsson forstjóri SKE og Runólfur Ólafsson framkvæmdastjóri FÍB, eru beint vitnaðir. Tölulegar fullyrðingar um fimmtíu prósent raunhækkun á dísli og 25% á bensíni eru rekjanlegar til skjalsins sjálfs, sem styrkir sannreynanleikagildi fréttarinnar. Alvarlegasti ágallinn er hins vegar sá að ekkert sjónarhorn olíufélaganna kemur fram. Þau eru beint ásökuð um að hafa hækkað verð í aðdraganda skattalækkana, en ekkert kemur fram um hvort blaðamaður hafi leitað eftir viðbrögðum þeirra. Greinin nefnir að SKE kalli eftir sjónarmiðum félaganna, en það er ekki það sama og að fréttamaður geri það. Þetta er verulegur jafnvægisgalli þegar um er að ræða alvarlegar ásakanir um verðmisnotkun. Framsetningin er einnig nokkuð einstefnuleg; báðir viðmælendur lýsa sömu áhyggjum og ekkert rými er gefið fyrir aðrar mögulegar skýringar á verðþróuninni, til dæmis hækkun á flutningskostnaði eða breytingar á birgðakeðju. Fréttaskrif sem snúa að opinberum gögnum eru að jafnaði sterk, en hér hefði einfalt símtal til N1 eða Skeljungs styrkt greinina verulega.

visir.is 2026-07-02 14:52

Heim­sótti bráðamóttökuna 292 sinnum á fimm árum

Greinin fjallar um nýja rannsóknarskýrslu Rótarinnar um komur heimilislausra einstaklinga á bráðamóttökur Landspítala á árunum 2020 til 2024. Hún er nær alfarið byggð á efni skýrslunnar og tilkynningu…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er ítarleg og gagnadrifin; tölulegar niðurstöður eru skýrt raktar og lesandi getur gengið til skýrslunnar sjálfrar til staðfestingar. Rannsakendur eru nafngreindir og uppruni gagnanna skilgreindur. Þetta er styrkleiki. Veikleikinn er hins vegar augljós: fréttaflutningurinn er nánast alfarið endursögn á einu skjali og sjónarmiðum eins hagsmunasamtaka. Talskona Rótarinnar er eina röddin sem kemur fram, og tillögur samtakanna eru settar fram nær gagnrýnislaust, eins og þær séu hlutlaus niðurstaða en ekki stefnumótandi tillögur frá aðildarsamtökum. Ekki er leitað viðbragða frá Landspítala, heilbrigðisráðuneyti, Reykjavíkurborg eða öðrum sem bera ábyrgð á þjónustunni og gætu sett niðurstöðurnar í samhengi eða mótmælt. Þetta er áberandi galli þegar frétt er birt sem ritstjórnarefni en byggir eingöngu á einum aðila. Auk þess er nokkur endurtekning í textanum; sömu niðurstöður, einkum um 80 prósent koma án innlagnar, eru nefndar oftar en einu sinni nánast orðrétt, sem bendir til þess að skýrslan hafi að miklu leyti verið afrituð fremur en unnin sem sjálfstæð frétt.

visir.is 2026-07-02 15:32

Ferða­þjónustan er ekki enda­laus tekju­lind fyrir ríkis­sjóð

Skoðanagrein forstjóra Icelandia sem gagnrýnir skattahækkanir á ferðaþjónustu og kallar eftir aðhaldi í ríkisrekstri. Höfundur lýsir áhrifum á eigið fyrirtæki og greinargerð er skýrt afstaða hagsmunaaðila.

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og höfundur kynnir sig skýrt sem forstjóra Icelandia, sem er til fyrirmyndar í gagnsæi. Rökin eru sett fram af nokkurri skýrleika: höfundur lýsir tilgreindum aðgerðum stjórnvalda, svo sem hækkun gistináttaskatts, upptöku kílómetragjalds og boðuðu náttúrugjaldi, og nefnir töluna 200 milljarða króna í skatttekjur af ferðaþjónustu. Sú tala er þó sett fram án tilvísunar í ákveðna úttekt eða heimild, sem veikir rökstuðninginn. Sem hagsmunagrein er þetta viðeigandi vettvangur til að mæla fyrir sinni hlið, en höfundur gefur lítið sem ekkert tillit til þess af hverju stjórnvöld telja þessar álögur nauðsynlegar: fjármögnun innviða, náttúruvernd eða jöfnun byrða kemur hvergi til umræðu. Röksemdafærslan er einsleit og endurtekningarík, þar sem sömu skilaboðin eru ítrekuð í mörgum orðum án þess að dýpkað sé í raunverulegar tölur um samkeppnisstöðu eða samanburð við önnur lönd. Þetta dregur úr sannfæringarkrafti greinarinnar jafnvel sem skoðanabút. Fullyrðingin um að verðbólga sé „í hæstu hæðum" er sett fram án tölulegs stuðnings. Sem skoðanagrein er þetta samt fullgild rödd í umræðunni, og gagnsæið um hagsmuni höfundar er styrkleikaatriði.

visir.is 2026-07-02 17:30

Mælan­legt sjálf­stæði þjóðar

Skoðanagrein eftir sviðsstjóra orkuskipta hjá Umhverfis- og orkustofnun þar sem hann tengir orkusjálfstæði við fullveldisumræðu í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu. Höfundur setur fram töflu yfir hlutf…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem skoðanagrein og á að meta á þeim forsendum. Höfundur er gagnsær um stöðu sína sem sviðsstjóri orkuskipta hjá Umhverfis- og orkustofnun, sem gefur honum faglegt baksvið en er jafnframt hagsmunatengsl sem lesandi ætti að vega. Kjarninn í greininni er tafla með hlutfallstölum um orkusjálfstæði eftir ökutækjaflokkum; þessar tölur eru kynntar án tilvísunar til ákveðins gagnagrunns eða útgáfuárs. Líklegt er að gögnin séu aðgengileg hjá stofnun höfundar eða Orkustofnun, en lesandinn getur ekki sannreynt þau innan greinarinnar sjálfrar. Fyrir skoðanagrein er þetta algengur en áþreifanlegur veikleiki: ein tilvísun til opinberrar skýrslu hefði styrkt rökstuðninginn verulega.

Rökin eru í grófum dráttum samkvæm innri rökfræði, en nokkrar fullyrðingar eru settar fram án fyrirvara. Staðhæfingin um að rafknúin ökutæki kosti minna í kaupum og rekstri „fyrir stærstan hluta samgöngutækja á komandi árum" er til dæmis umdeild þegar litið er til stærri vörubíla og tækja, en engin gögn styðja hana. Niðurlag greinarinnar er einsleitt og of einfalt: „valið er einfalt" þrengir flókna orkustefnu niður í tvískostar, sem gefur lesanda takmarkaða mynd af raunverulegum áskorunum við rafvæðingu, svo sem innviðum, raforkuframboði og aðfangakeðjum rafhlöðuefna. Þrátt fyrir þessa veikleika er greinin vel skipulögð og setur fram viðfangsefnið á aðgengilegan hátt.

visir.is 2026-07-02 17:09

Vill að ríkið taki við sölu vímu­efna

Greinin er í raun viðtal við Svölu Jóhannesdóttur, formann Matthildar, þar sem hún talar fyrir lögleiðingu og regluvæðingu vímuefna á Íslands. Engin gagnrödd kemur fram; hvorki frá lögreglu, heilbrigð…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Stærsti gallinn er algjört jafnvægisskort. Greinin er merkt sem frétt en byggir eingöngu á sjónarmiðum eins heimildamanns, formanni hagsmunasamtaka sem hafa skýra afstöðu í málaflokknum. Svala vísar ítrekað til rannsókna, til dæmis frá WHO og sænskrar úttektar, en engin þessara rannsókna er tilgreind nánar, engin heitir á nafn og lesandinn hefur engin úrræði til að sannreyna fullyrðingarnar sjálfur. Tölulegar staðhæfingar, eins og að 10 til 14 prósent fólks þrói með sér vanda eða að 150 manns reyki kókaín daglega á Íslandi, eru settar fram án tilvísana í gögn. Þetta er ekki sannreynanlegt innan greinarinnar sjálfrar, og blaðamaður gerir ekkert til að staðfesta eða draga í efa þessar tölur.

Alvarlegt er að engin gagnrödd fær rými. Dómsmálaráðherra, sem samkvæmt tengdri frétt Vísis á sömu síðu boðar frumvarp um auknar heimildir lögreglu, er ekki spurð. Lögregla fær ekki að svara. Enginn sérfræðingur í lýðheilsu eða fíkniefnameðferð er ráðinn til að meta fullyrðingar Svölu. Framsetningin í fyrirsögn og inngangstexta gefur til kynna hlutlæga fréttaumfjöllun, en efnið er í reynd eins konar kynningarviðtal án gagnrýninnar spurningar. Jafnvel þótt málefnið sé umræðuvert og sjónarhorn Matthildar lögmætt, þá skuldbindur fréttaformið blaðamanninn til að leita eftir fleiri sjónarhornum.

mbl.is 2026-07-02 14:42

Samruninn hefði skapað hættu á þögulli samhæfingu

Frétt mbl.is um samantekt Samkeppniseftirlitsins á forviðræðum vegna samruna Arion banka og Kviku. Greinin byggir nær alfarið á opinberu skjali SKE og lýsir frumniðurstöðum eftirlitsins um samkeppnisr…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er beinlínis uppskrift af opinberu skjali Samkeppniseftirlitsins, sem er traust heimild og fullkomlega eðlileg undirstaða fréttaflutnings. Tilvitnun í samantektina er skýr og umfangsmikil. Hins vegar vantar sjálfstæða fréttamennsku; enginn fulltrúi Arion banka eða Kviku fær orðið, þrátt fyrir að þau séu aðilar málsins. Einnig hefði mátt leita til óháðs sérfræðings til að setja niðurstöðurnar í samhengi, til dæmis um hvort þetta sé ólíkt fyrri afstöðu SKE eða hvaða þýðingu þetta hafi til framtíðar. Framsetningin er hlutlaus og fylgir efni skjalsins án augljósrar skoðunarmótunar, en vegna þess hve mikið greinin reiðir sig á eitt skjal og einn aðila verður útkoman einsleit. Þetta er viðunandi og skýr frétt af opinberu skjali, en vantar þann dýpt sem gerir frétt virkilega góða.

mbl.is 2026-07-02 14:14

Boða grundvallarbreytingar í óþökk heimilislækna

Greinin fjallar um gagnrýni heimilislækna á drög að nýrri reglugerð um heilsugæslu, einkum þá breytingu að skrá sjúklinga hjá þverfaglegum teymum í stað heimilislækna. Einn nafngreindur sérfræðingur, …

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Fréttinni er augljóslega ábótavant hvað varðar jafnvægi. Ráðherra Kristrún Frostadóttir er nefnd á nafn og henni gefin ábyrgð á breytingunum, en hvergi kemur fram hvort leitað hafi verið til hennar eða ráðuneytisins um svör. Þetta er grundvallarskref sem vantar. Greinin er nær alfarið byggð á sjónarmiðum eins heimildamanns og ónafngreindra heimilislækna úr Samráðsgáttinni, sem eru samstíga í gagnrýni sinni. Engin rödd kemur fram sem útskýrir rök ráðuneytisins eða þau sjónarmið sem kunna að búa að baki hugmyndinni um þverfagleg teymi. Tilvísunin í Samráðsgátt er jákvæð að svo leyti sem lesandinn getur sannreynt umsagnir þar, og tilvitnun í reglugerðardrögin sjálf (3. grein) gefur efnislegt tæki til skoðunar. Pólitískt samhengi um kosningaloforð Samfylkingarinnar er skemmtilegt en eykur þá framsetningu að um loforðabrot sé að ræða, án þess að gagnaðili fái tækifæri til að svara. Greinin virkar fremur sem boðberi gagnrýninnar en sem hlutlaus fréttaskýrsla. Að lokum er greinin í raun kynning á ítarlegra viðtali í Morgunblaðinu daginn eftir, sem dregur enn frekar úr sjálfstæðu fréttavirði hennar.

mbl.is 2026-07-02 16:00

Erfitt fyrst að meta áhrifin af styttingu

Greinin fjallar um úttekt Viðskiptaráðs á styttingu vinnuvikunnar og byggir nánast eingöngu á viðtali við lögfræðing ráðsins. Fram koma tölulegar fullyrðingar um 223 milljarða rýrnun í landsframleiðsl…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun viðtal við einn heimildamann, Lísbet Sigurðardóttur hjá Viðskiptaráði, og raddflóra hennar er einsleit. Fullyrðingin um 223 milljarða rýrnun í landsframleiðslu er áberandi og birtist án þess að lesandi geti staðreynt forsendurnar innan fréttarinnar sjálfrar; gæti verið studd í úttektinni sem vísað er til, en fréttamaðurinn leggur enga grein á aðferðafræðinni umfram tilvitnun í Lísbet. Stytting vinnuvikunnar er pólitískt umdeild og varðar stóran hluta vinnumarkaðarins, svo augljóst er að sjónarmið verkalýðshreyfingarinnar, ríkisstjórnarinnar eða óháðra hagfræðinga hefðu eflt fréttina verulega. Það er ámælisvert að enginn gagnaðili er leiddur til máls; ekki einu sinni einfalt andmæli eða tilvísun í aðrar rannsóknir á styttingunni. Framsetningin hvílir alfarið á viðhorfum Viðskiptaráðs, sem er hagsmunasamtök atvinnurekenda, og fréttamaðurinn tekur hvergi fram þá stöðu ráðsins. Þetta þýðir að lesandinn fær einhliða mynd af flókinni og umdeildri breytingu á vinnumarkaði.

ruv.is 2026-07-02 17:17

MAST skoðar að setja myndavélar um borð í hvalveiðiskipin

Frétt um að MAST skoði að setja myndavélar um borð í hvalveiðiskip til eftirlits. Greinin byggir á skriflegum svörum MAST við fyrirspurn fréttastofu og beinu viðtali við forstjóra stofnunarinnar. Einn…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Þetta er vel unnin frétt sem byggir á eigin fréttaöflun: skriflegum svörum MAST við fyrirspurn fréttastofu og beinum tilvitnunum í forstjóra stofnunarinnar, Hrönnu Ólínu Jörundsdóttur. Heimildarnotkun er gagnsæ og flest atriði sannreynanleg, þar á meðal tilvísun í dóm héraðsdóms og reglugerðarbreytingar. Endurgreiðslufjárhæðin, 6,2 milljónir króna, er tilgreind sem upplýsingar frá MAST sjálfu, sem styrkir sannreynanlegt gildi hennar.

Veikleikinn er sá að sjónarhorn Hvals hf. vantar að mestu leyti. Fyrirtækið var aðili að lagadeilu um gjaldtökuna og er sá aðili sem greiðir fyrir eftirlitið, en enginn talsmaður þess fær að tjá sig. Hvort fyrirtækið sé hlynnt eða andvígt uppsetningu myndavéla kemur hvergi fram. Þetta skiptir máli þar sem eftirlitið beinist beinlínis að starfsemi þess. Að öðru leyti er framsetningin hlutlæg og sýnir ekki pólitíska slagsíðu; greinin lýsir ferli og regluverki án þess að draga ályktanir. Heilt yfir er þetta traust eftirfylgnifrétt sem hefði hækkað að einkunn ef gagnaðilinn hefði fengið tækifæri til að svara.

ruv.is 2026-07-02 14:04

„Í fákeppnisumhverfi vita fyrirtæki mjög mikið um hvert annað“

Frétt um athugasemdir forstjóra Samkeppniseftirlitsins um fákeppni á eldsneytismarkaði og vísbendingar um þegjandi samhæfingu. Greinin byggir að mestu á beinum tilvitnunum Páls Gunnars Pálssonar og ný…

Einkunn Vitans: 6/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni en er í raun nær hefðbundinni frétt, byggð á beinum tilvitnunum í forstjóra Samkeppniseftirlitsins og umræðuskjali stofnunarinnar. Alvarlegasti gallinn er skortur á jafnvægi: Páll Gunnar Pálsson leggur fram alvarlegar ásakanir um þegjandi samhæfingu og ógagnsæja álagningu, en ekkert olíufélag fær tækifæri til að svara eða útskýra sína hlið. Þetta er verulegur ágalli í umfjöllun sem snýr beint að tilteknum atvinnugreinaraðilum. Tilvísun í „nýtt skjal Samkeppniseftirlitsins" er góð í grunninn, en nákvæmari auðkenning skjalsins hefði styrkt sannreynanleikann; lesandinn veit ekki hvort um er að ræða skýrslu, bréf eða greiningarskjal. Fullyrðingin um að álagning hafi hækkað „mikið frá árinu 2022" er ekki studd tölum innan greinarinnar sjálfrar, þótt hún gæti verið studd í tengdu skjali stofnunarinnar. Minnst er á FÍB og ASÍ sem aðila sem deila áhyggjum, en þau samtök fá ekkert beint hlutverk eða beinar tilvitnanir. Framsetningin hefði orðið sterkari ef blaðamaður hefði leitað til olíufélaganna og jafnvel til hagfræðings til að veita sjálfstætt samhengi.

dv.is 2026-07-02 12:30

Halldór Jörgen Olsen skrifar: Já takk — við viljum sjá samning

Skoðanagrein sem mótmælir andstöðu Jóns Péturs Zimsen við ESB-viðræðum og heldur því fram að þjóðaratkvæðagreiðslan 29. ágúst snúist eingöngu um að ljúka viðræðum, ekki um aðild. Höfundur vísar í nefn…

Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem lesendagrein og skoðun, og ber að meta hana á þeim forsendum. Röksemdafærslan er skipulögð og skilmerkileg: höfundur dregur skýra línu á milli atkvæðagreiðslunnar um viðræður og fullrar aðildar, sem er málefnaleg grundvallargrein í umræðunni. Hann vísar í nefndarálit utanríkismálanefndar Alþingis um raunkostnað og tilgreinir tölur sem lesandi getur í grundvallaratriðum kannað. Þetta er styrkur; of margir skoðanapistlar hreiðra sig í tilfinningum án tilvísana.

Það má þó gagnrýna nokkur atriði. Tölurnar „2 til 7 milljarðar" og sérstaklega „0-3 milljarðar umfram EES-greiðslur" eru settar fram sem staðreyndir, en höfundur gefur ekki nákvæma heimild að nefndarálitinu og tölurnar virðast blanda saman beinum tilvitnunum og eigin útreikningum án þess að skýrt sé hvar skilin liggja. Fullyrðingin um fríverslunarsamninga ESB er sett fram sem augljós kostur, án viðurkenningar á þeim áskorunum sem aðild að tollasambandi ESB hefði í för með sér fyrir núverandi samninga Íslands. Samt sem áður, sem skoðanagrein, er þetta vel ofinn texti sem byggir á sannreynanlegu efni frekar en aðeins ásökunum eða tilfinningum. Rökfærslan er heiðarleg þótt hún sé augljóslega einhliða, eins og eðlilegt er í þessari tegund skrifa.

dv.is 2026-07-02 17:00

Fyrrum samningamaður Noregs við ESB: Það liggur fyrir að Ísland mun fá varanlegar undanþágur frá sameiginlegu fiskveiðistefnu ESB

Eyjan ræðir við Torben Foss, fyrrverandi samningamann Noregs við ESB, um sérstöðu Íslands í fiskveiðimálum og líkur á hagfelldri niðurstöðu aðildarviðræðna. Greinin byggir nær alfarið á sjónarmiðum ei…

Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans

Greinin snýst um viðtal við einn sérfræðing og er í grunninn endursögn á afstöðu hans. Torben Foss er nafngreindur og trúverðugur heimildamaður, en blaðamaðurinn leitar ekki til neins sem mótmælir eða dregur í efa fullyrðingar hans. Þetta er verulegur annmarki í ljósi þess hversu pólitískt efnið er: spurningin um hvort Ísland fái örugglega varanlegar undanþágur frá fiskveiðistefnu ESB er umdeild meðal fræðimanna og stjórnmálamanna. Fyrirsögnin fullyrðir „það liggur fyrir" að Ísland muni fá slíkar undanþágur, en ekkert í greininni sjálfri sýnir fram á að þetta sé staðfest; Torben segir einungis að samningamenn ESB hafi gefið vísbendingar. Munurinn á vísbendingum og formlegri staðfestingu er verulegur og fyrirsögnin villir um fyrir lesandanum.

Framsetningin er afdráttarlaus í þágu ESB-aðildar. Hernaðarleg rök Torbens fá rúm en engin önnur rödd fær tækifæri til að svara. Einnig er vert að nefna að greinin vísar í grein Torbens í Morgunblaðinu sem grunn, en bætir síðan við eigin viðtali; það er jákvætt að Eyjan leitaði sjálf til heimildamannsins. Samt er heildarniðurstaðan einsleit fréttagreining sem þjónar betur sem málflutningur en upplýsingagjöf.

dv.is 2026-07-02 08:00

Heimssýn klofnar

Ritstjórnarefni sem fjallar um klofning innan Heimssýnar og stofnun nýrra nei-samtaka. Greinin er samofin skoðunum og fréttatengdri umfjöllun, en framsetningin er einstrengingsleg og styður eindregið já-afstöðu í Evrópumálum.

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er birt sem ritstjórnarefni, en jafnvel innan þeirrar tegundar ber rökstuðningurinn merki frekar um mótmælapistil en vandaða ritstjórnarlega greiningu. Fullyrt er að tilteknar persónur hafi „hvað eftir annað verið staðnar að því að fara með kolrangt mál og blekkingar" án þess að eitt einasta dæmi sé nefnt eða rökstutt; lesandinn verður að treysta höfundi í blindni. Orðalag eins og „sjálfskipaður talsmaður" um Sigurð Kára og ummæli um að Ólafur Ragnar sé „hallur undir Rússland og Kína" eru þungvægar ásakanir sem settar eru fram eins og sjálfsögð staðreynd. Þetta veikir trúverðugleika málflutningsins, jafnvel sem skoðanaefni.

Þá er framsetningin nánast alveg einhliða: nei-sinnum er lýst sem örvæntingarfullum, klofnum og blekkjandi, meðan já-sjónarmiðið er aldrei orðað beint en liggur þétt undir öllu sem skrifað er. Gott ritstjórnarefni á að rökstyðja afstöðu sína skýrt og heiðarlega; hér er afstaðan dulbúin sem greining. Eftir sit ég með frekar grunnlaust ákall sem treystir meira á kjaftæði en heimildir.

dv.is 2026-07-02 14:00

Spyr hver sé að græða á orlofsfé launafólks - „Hvað réttlætir þennan vaxtamun?“

Greinin er í raun endursögn á aðsendri grein Sigurðar Björnssonar í Morgunblaðinu þar sem hann gagnrýnir lága vexti á orlofsreikningum launafólks. Eini heimildamaðurinn er Sigurður sjálfur og tölur se…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin byggir nánast alfarið á sjónarmiðum eins manns, Sigurðar Björnssonar, og endurspeglar efni aðsendrar greinar hans í Morgunblaðinu. Ritstjórn miðilsins bætir engu við: enginn fulltrúi Arion banka eða annarra viðskiptabanka er spurður um vaxtamuninn, engin yfirlýsing er fengin frá Seðlabanka Íslands um innlánaskilyrði, og enginn óháður sérfræðingur fær að meta hvort gagnrýnin standist. Tilvísunin í gögn Seðlabankans um 36 milljarða á orlofsreikningum er í grundvallaratriðum sannreynanleg, en útreikningur á 250 milljóna tapi á ári er Sigurðar eigin mat og er ekki borinn undir sérfræðing. Spurningin sem Sigurður leggur til er lögmæt og athyglisverð, en fréttavinnubrögðin eru veikburða; þetta er að mestu leyti afrit af aðsendri grein þar sem viðmælandi fær nánast einn að tala. Réttmætt hefði verið að hafa samband við bankana sjálfa og spyrja um vaxtastefnuna, eða fá viðbrögð Samtaka atvinnulífsins eða verkalýðshreyfingarinnar. Sem ritstjórnarefni er þetta lítil viðbót umfram upprunalegt aðsent efni.

dv.is 2026-07-02 15:30

Eldri typpamynd úr Hvalstöðinni dúkkar upp – „Þessi ömurlega vanvirðing gagnvart dýrunum er ekki ný á nálinni“

Greinin fjallar um færslu lögmannsins Katrínar Oddsdóttur á samfélagsmiðlum þar sem hún birtir eldri ljósmynd úr Hvalstöðinni sem sýnir sambærilegt athæfi og vakti athygli nýlega. Efnið er nánast eing…

Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans

Greinin er í raun endurbirting á sjónarmiðum eins aðila, Katrínar Oddsdóttur, án þess að nokkur tilraun sé gerð til að afla viðbragða frá Vilhjálmi Birgissyni, Kristjáni Loftssyni eða öðrum fulltrúum Hvals hf. Þótt fréttaatriðið sjálft, þ.e. tilvist eldri ljósmyndar sem sýnir sambærilegt athæfi, sé áhugavert og nýtt, er framsetningin einsleit. Tilvitnunum í Katrín er raðað saman þannig að lesandinn fær eina túlkun á málavöxtum; gagnrýni hennar á Vilhjálm og Kristján Loftsson stendur algjörlega án andsvara. Einnig er fyrirsögnin ísett beint úr orðum Katrínar, sem gerir greininguna óaðgreinanlega frá málsvörn andstæðinga hvalveiða. Fréttaverðmætið er til staðar, ekki síst ef ljósmyndin frá 2023 er staðfest, en blaðamennska krefst þess að gagnaðili fái tækifæri til svara þegar svona harðorðar ásakanir um „lögbrot" og „vanvirðingu" eru settar fram. Það vantar einnig samhengi um hvaða lögbrot er átt við og hvaðan sú fullyrðing kemur.