visir.is
2026-07-02 17:09
Vill að ríkið taki við sölu vímuefna
Greinin er í raun viðtal við Svölu Jóhannesdóttur, formann Matthildar, þar sem hún talar fyrir lögleiðingu og regluvæðingu vímuefna á Íslands. Engin gagnrödd kemur fram; hvorki frá lögreglu, heilbrigðisyfirvöldum, fíkniefnasérfræðingum né stjórnmálamönnum. Greinin er birt sem frétt en virkar í reynd sem vettvangur fyrir sjónarmið eins hagsmunaaðila.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Frétt byggð eingöngu á sjónarmiðum eins hagsmunaaðila um lögleiðingu vímuefna. Engin gagnrödd, ósannreynanlegar tölur og rannsóknatilvísanir án nafns.
Gagnrýni Vitans
Stærsti gallinn er algjört jafnvægisskort. Greinin er merkt sem frétt en byggir eingöngu á sjónarmiðum eins heimildamanns, formanni hagsmunasamtaka sem hafa skýra afstöðu í málaflokknum. Svala vísar ítrekað til rannsókna, til dæmis frá WHO og sænskrar úttektar, en engin þessara rannsókna er tilgreind nánar, engin heitir á nafn og lesandinn hefur engin úrræði til að sannreyna fullyrðingarnar sjálfur. Tölulegar staðhæfingar, eins og að 10 til 14 prósent fólks þrói með sér vanda eða að 150 manns reyki kókaín daglega á Íslandi, eru settar fram án tilvísana í gögn. Þetta er ekki sannreynanlegt innan greinarinnar sjálfrar, og blaðamaður gerir ekkert til að staðfesta eða draga í efa þessar tölur.
Alvarlegt er að engin gagnrödd fær rými. Dómsmálaráðherra, sem samkvæmt tengdri frétt Vísis á sömu síðu boðar frumvarp um auknar heimildir lögreglu, er ekki spurð. Lögregla fær ekki að svara. Enginn sérfræðingur í lýðheilsu eða fíkniefnameðferð er ráðinn til að meta fullyrðingar Svölu. Framsetningin í fyrirsögn og inngangstexta gefur til kynna hlutlæga fréttaumfjöllun, en efnið er í reynd eins konar kynningarviðtal án gagnrýninnar spurningar. Jafnvel þótt málefnið sé umræðuvert og sjónarhorn Matthildar lögmætt, þá skuldbindur fréttaformið blaðamanninn til að leita eftir fleiri sjónarhornum.
