visir.is
2026-08-10 12:01
Einkunnir sem ekki er hægt að treysta og foreldrar sem eiga að bera ábyrgð
Skoðanagrein formanns Heimilis og skóla sem færir rök fyrir samræmdu námsmati í grunnskólum og fagnar boðuðum breytingum ráðherra. Greinin vísar í gögn frá Menntamálaráðuneytinu, lagagreinar og skýrslu unnin fyrir SSH, og er skrifuð af skýrt afmarkaðri hagsmunasjónarmiðum samtakanna.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein um ósambærilegar einkunnir í grunnskólum, en einsleit í afstöðu: engin gagnrök nefnd þrátt fyrir virka umræðu um samræmd próf.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur kynnir sig heiðarlega sem formann Heimilis og skóla. Það er styrkur: lesandinn veit nákvæmlega hvaðan sjónarmiðin koma. Röksemdafærslan er vel uppbyggð; höfundur vísar til opinberra gagna frá Menntamálaráðuneytinu um dreifingu lokaeinkunna, tilgreinir 18. og 19. gr. laga um grunnskóla og nefnir skýrslu sem unnin var fyrir Samtök sveitarfélaga á höfuðborgarsvæðinu um starfsumhverfi í grunnskólum. Þessar heimildir eru sannreynanlegar og styrkja rökstuðninginn.
Veikleikinn liggur í því að greinin verður að mestu leyti lofræða gagnvart aðgerðum Ingu Sæland ráðherra og stefnu nýs meirihluta Reykjavíkur og Kópavogs, án þess að viðurkenna nokkra gagnrýni á samræmd próf. Í menntaumræðunni eru þekkt andmæli, til dæmis frá kennarasamtökum og fræðimönnum sem benda á hættu á þrengdu námsmati, „teaching to the test" og auknum prófaþrýstingi. Skoðanagrein þarf ekki jafnvægi í hefðbundnum skilningi, en hugmyndafræðileg heiðarleiki krefst þess að höfundur viðurkenni helstu gagnrök í stað þess að mála mynd þar sem allir eiga að fagna. Þetta dregur úr sannfæringarkrafti röksemdafærslunnar og gerir hana meira að hagsmunayfirlýsingu en vel ígrunduðum pistli.