visir.is
2026-05-26 16:01
Er Borgarlína eina lausn umferðarvanda höfuðborgarsvæðisins?
Skoðanagrein þar sem höfundur efast um hagkvæmni Borgarlínu og leggur til sjálfkeyrandi bílaþjónustu sem valkost. Greinin vísar í opinberar kostnaðaráætlanir en spáir um þrefaldan kostnaðarauka án gagna. Höfundur er tækniþróunarstjóri hjá tæknifyrirtæki sem gæti haft hagsmuna að gæta.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein gegn Borgarlínu byggir á óstuddri kostnaðarspá og ótilgreindum dæmum um sjálfkeyrandi bíla. Hagsmunatengsl höfundar koma fram neðst en ekki í meginmáli.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og skal metin á þeim forsendum. Sterkasta hliðin er að höfundur vísar í raunverulegar tölur úr samgöngusáttmálanum: 53 milljarða upphaflega áætlun og 126 til 130 milljarða endurmat. Þessar tölur eru sannreynanlegar í opinberum gögnum. Að því sögðu snýst meginþunginn í rökstuðningnum út í óstudd spákaupmennsku: fullyrðingin um að kostnaðurinn geti „farið vel yfir 300 milljarða króna" byggist á almennri tilvísun í reynslu af opinberum framkvæmdum en engin dæmi eru nefnd og engum gögnum vísað til stuðnings. Þetta er veikleiki í röksemdarfærslu sem annars hefði getað verið sannfærandi ef höfundur hefði nefnt tiltekin verkefni þar sem kostnaður tvöfaldaðist eða þrefaldaðist.
Annar veikleiki varðar meginlausnina sem boðið er upp á. Höfundur heldur því fram að sjálfkeyrandi bílar muni „líklega leysa af hólmi aðra af tveimur bifreiðum á hverju heimili" og segir almenning víða um heim þegar hafa aðgang að slíkri þjónustu, en nefnir ekki eitt einasta dæmi, ekki eina borg, ekki eitt fyrirtæki. Tillagan um 20 ökutæki í tilraunaverkefni er áhugaverð en algjörlega órökstudd hvað varðar framkvæmanlega hlið. Vert er að benda á að höfundur er tækniþróunarstjóri Laka Power; það er nefnt neðst en ekki í meginmáli, þar sem hagsmunatengsl hans við tæknilausnir í samgöngum kynnu að skipta máli fyrir lesandann. Sem rökræðugrein er þetta frekar grunnt: ein hugmynd borin saman við Borgarlínu án þess að taka á augljósum spurningum eins og aðgengi, afkastagetu almenningssamgangna, skipulagi þéttbýlis eða loftslagsmarkmiðum.