visir.is
2026-06-02 14:44
Fjarlægja mælitæki sem fylgist með AMOC nærri Íslandi
Greinin fjallar um ákvörðun bandarískra stjórnvalda um að fjarlægja mælitæki úr hafinu, þar á meðal eitt í Grænlandshafi nærri Íslandi, sem nýtist til vöktunar á AMOC. Byggt er á frétt New York Times og viðtölum við sérfræðinga, og efninu er sett í íslenskt samhengi með tilvísun í nýlega rannsókn og viðtal við dósent við Háskóla Íslands.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel heimildauð grein um fjarlægingu AMOC-mælitækja, en hlaðið orðalag eins og „herferð gegn loftslagsvísindum" er sett fram sem staðreynd og sjónarhorn stjórnvalda fær lítið rými.
Gagnrýni Vitans
Greinin er vel uppbyggð og tengir erlent efni innlendu samhengi á skýran hátt. Aðalheimildin er frétt New York Times, sem greinin gefur skýrt til kynna; þetta er því afleidd fréttaskrif frekar en frumfrétt að mestu leyti, en blaðamaðurinn bætir við innlendum heimildum. Nafngreindur sérfræðingur, Craig McLean frá NOAA, er haft eftir beint og Ángel Ruiz-Angulo dósent við Háskóla Íslands er ræddur um innlenda vöktun. Tilvísun til Hringborðs norðurslóða 2024 og rannsóknar sem birtist „í síðustu viku" styður efnið frekar. Þetta er góð heimildalagning.
Helsti veikleiki snýr að framsetningu og jafnvægi. Setningin „Aðgerðin er nýjasti liðurinn í herferð þeirra gegn loftslagsvísindum" er túlkun sem blaðamaðurinn setur fram sem staðreynd í eigin rödd, ekki í munni heimildarmanns. Orðið „herferð" er mjög hlaðið og hefði átt að vera eignað viðmælanda eða sett í samhengi frekar en slegið fram sem sjálfgefin forsenda. Engin rödd sem styður ákvörðun NSF eða Trump-stjórnarinnar fær rými; talsmaður NSF er vitnað til en einungis til að segja að hann hafi ekki gefið efnislegt svar. Þar hefði verið tækifæri til að fara dýpra í rök stjórnvalda, jafnvel þótt þau kunni að vera veik. Vísindalega samhengið er vel útskýrt og greinin þjónar lesandanum vel sem heildaryfirlit, en framsetningin hallar í eina átt án þess að viðurkenna það.
