Miklu munar á hlutfalli útskrifaðra milli skóla
Frétt um nýja skýrslu mennta- og barnamálaráðuneytisins sem sýnir mun á hlutfalli nemenda sem útskrifast úr framhaldsskóla eftir grunnskólum. Greinin byggir á opinberum gögnum úr skýrslunni og dregur fram dæmi úr tilteknum skólum til samanburðar.
Greinin byggir á skýrt nafngreindri opinberri heimild, skýrslu mennta- og barnamálaráðuneytisins, og nefnir Vilhjálm Árnason þingmann sem einn þeirra sem kölluðu eftir skýrslunni. Tölulegar fullyrðingar eru rekjanlegar til þessarar heimildar og lesandi getur í megindráttum sannreynt þær. Þetta er styrkur. Hins vegar eru nokkrir veiðar punktar sem draga úr fréttaverðmæti.
Í fyrsta lagi er framsetningin villandi að einu leyti: greinin leggur áherslu á mun á hlutfalli útskrifaðra nemenda eftir grunnskólum en vitnar sjálf í skýrsluna þar sem fram kemur að meðaltöl einkunna séu ósamanburðarhæf. Greinin gerir þó lítið úr þeim fyrirvara og fer beint í samanburð á útskriftarhlutföllum án þess að ræða hvaða ytri þættir gætu skýrt muninn: félagslegan bakgrunn, tekjur foreldra, innflytjendahlutfall eða skipulag hverfa. Fellaskólinn er nefndur sérstaklega með 25% hlutfall og borinn saman við Réttarholtsskóla með 81%, en engin tilraun er gerð til að setja þennan mun í samhengi. Þetta skapar hættu á að lesandi dragi þá ályktun að gæði kennslu skýri muninn eitt og sér. Í öðru lagi er engum sérfræðingi, kennara, skólastjóra né fulltrúa neins grunnskóla gefinn vettvangur til að bregðast við eða útskýra gögnin; greinin er eingöngu endursögn á tölum úr skýrslunni. Það dregur verulega úr upplýsingagildi hennar. Í þriðja lagi er setning í sjöundu málsgrein klippt af og óljós: „hófu nám á almennri bóknámsbraut framhaldsskóla árið 2021" vantar frumlið eða niðurstöðu sem gerir setninguna skilmerkilega. Heilt á litið er þetta réttmæt gagnafrétt sem er án beinlínis rangra fullyrðinga, en framsetningin er einsleit og vantar raddflóru sem gæti gefið lesanda forsendur til að skilja hvað gögnin segja raunverulega.
