NEI! Atlaga að lýðræði og svipting kosningaréttar
Skoðunargrein fyrrverandi veðurstofustjóra sem hvetur til JÁ í þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst og telur andstæðinga kosninganna vega að lýðræðinu. Kjarnaröksemdin, að atkvæði um viðræður sé ekki atkvæði um aðild, er stutt raunverulegum dæmum úr sögu Evrópu. Retorísk framsetning er hins vegar mun harðari en rökin bera og eitt sögulegt dæmi er misfarið.
Greinin er birt undir skoðanamerki Vísis og er metin sem slík. Sterkasta hlið hennar er efnisleg: höfundur nefnir atkvæðatölur um EES-samninginn (33 af 63), rekur norsku þjóðaratkvæðagreiðslurnar 1972 og 1994, svissnesku EES-kosninguna og vísar í grein Kristínar Völu Ragnarsdóttur með beinum hlekk. Þetta er meira en flestir skoðanahöfundar leggja á sig og lesandinn getur gengið að heimildunum.
Rökin standa samt ekki alveg undir yfirskriftinni. Að leggjast gegn þjóðaratkvæðagreiðslu er ekki það sama og „svipting kosningaréttar“, og þann stökkva höfundur aldrei rökstyður; hann fullyrðir hann. Þegar andstæðingar eru kallaðir „lýðræðisleg eyðileggingaröfl“ og bornir við Nigel Farage er sterkasta gagnrökum þeirra, að efnisleg afstaða til viðræðna sé sjálfstætt og lögmætt sjónarmið, aldrei svarað. Fullyrðingin um að meirihluti Breta telji Brexit hafa verið stórfelld mistök er ekki studd tilvísun í neina skoðanamælingu, þótt hún sé auðsannreynanleg.
Eitt dæmi er beinlínis misfarið. Frakkar „höfnuðu“ ekki aðildarsamningi Breta 1961 og 1967; de Gaulle beitti neitunarvaldi gegn aðildarumsókn áður en samningar lágu fyrir. Þetta er ekki smáatriði, því dæmið er notað til að styðja þá staðhæfingu að aðildarríki geti fellt fullgerðan aðildarsamning. Réttari dæmi eru til; höfundur valdi það sem stenst verst skoðun.
Niðurstaða: málefnaleg grein með nafngreindum höfundi, sannreynanlegum kjarna og skýrri röksemd, en orðfærið er harðara en gögnin bera og eitt burðardæmi er ranghermt. Sæmileg skoðanaskrif, ekki meira.
