visir.is
2026-05-06 10:31
Þegar hagnaður einstaklinga vegur þyngra en heilsa þjóðar
Skoðanagrein þriggja starfsmanna embættis landlæknis sem mótmæla frumvarpi um breytingar á áfengislögum. Höfundar vísa til gagnreyndrar þekkingar, laga og úttekta embættisins til stuðnings afstöðu sinni. Greinin er skýrt afstaða frá opinberu embætti og gerir ekki tilraun til hlutleysis.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Skoðanagrein starfsmanna landlæknis gegn frumvarpi um vefverslun áfengis. Vel studd heimildum en einsleit röksemdafærsla og víðtækar fullyrðingar sem ekki eru allar staðfest heimildum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er skoðanagrein og skal metin sem slík; krafan um jafnvægi á ekki við. Höfundar tilgreina sérstaklega lagastoð sína (1. gr. laga nr. 41/2007), vísa til umsagnar embættis landlæknis og nefna nýlega úttekt á sölufyrirkomulagi netverslana sem og gögn um áfengistengdar innlagnir á Landspítala. Þetta eru sannreynanlegar tilvísanir sem styðja röksemdarfærsluna. Fullyrðingin um „200 sjúkdóma þar sem áfengi er áhættuþáttur" er vel þekkt tala frá Alþjóðaheilbrigðismálastofnuninni, en betra hefði verið að vísa beint til hennar; sama á við um staðhæfinguna að „allir helstu sérfræðingar" séu sammála, sem er mjög víðtæk og erfitt að sannreyna. Einnig er röksemdafærslan nokkuð einbreidd: hún gerir ráð fyrir að aukið aðgengi leiði sjálfkrafa til aukinnar neyslu, án þess að fjalla um reynslu annarra Norðurlanda eða hugsanlega mótþætti á borð við eftirlit og regluverk. Fyrirsögnin felur í sér verulega framsetningarákvörðun, þar sem gengið er út frá því að hagnaður einstaklinga sé eini hvatinn að baki frumvarpinu; það er pólitísk túlkun fremur en staðreynd. Sem skoðanagrein frá fagfólki á viðeigandi sviði er þetta þó vel sett fram og stutt viðhlítandi heimildum, þótt rökin hefðu orðið sannfærandi ef höfundar hefðu viðurkennt gagnrök eða takmarkanir á eigin rökum.
