visir.is
2026-05-15 13:01
„Auðvitað með ólíkindum að þetta fái að viðgangast“
Greinin fjallar um nýja skýrslu Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar um nikótínpúða og byggir nánast alfarið á viðtali við Viðar Jensson, verkefnastjóra tóbaksvarna hjá embætti landlæknis. Hann varar við mikilli notkun ungra Íslendinga og kallar eftir strangara regluverki. Engin önnur sjónarmið eru borin fram, til dæmis frá framleiðendum eða öðrum sérfræðingum.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Frétt um nikótínpúða byggir á einum nafngreindum sérfræðingi og skýrslu WHO, en engin andsvör eru sótt til iðnaðar eða annarra aðila sem eru sakaðir um „plat" á ungmennum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í eðli sínu viðtalsfrétt við einn nafngreindan heimildamann, Viðar Jensson hjá embætti landlæknis, og hvílir á skýrslu Alþjóðaheilbrigðisstofnunarinnar sem annað meginstoð. Það er jákvætt að heimildamaðurinn er nafngreindur og stofnanalega staðsettur; tölur eins og 30% dagleg notkun ungra karlmanna og 5% reykingahlutfall eru nógu afmarkaðar til að lesandinn geti leitað að þeim, þótt greinin nefni ekki hvaða rannsókn eða gagnagrunnur liggur að baki þeim. Skýrsla WHO er nafngreind sem fyrsta skýrsla stofnunarinnar um nikótínpúða, sem er sannreynanleg fullyrðing. Hins vegar er verulegur ágalli á jafnvægi: ekkert sjónarhorn er sótt til tóbaks- eða nikótíniðnaðarins, seljenda, heilbrigðisráðuneytisins eða annarra sérfræðinga. Viðar segir til dæmis að „rangt sé" að púðarnir séu notaðir til að hætta reykingum, en sú fullyrðing stendur algjörlega án mótvægis eða tilvísunar í rannsóknir. Framsetningin er einróma: fyrirsögnin er tilvitnun úr viðtalinu, og greinin endurspeglar eingöngu lýðheilsusjónarmið án þess að gefa aðilum sem beinlínis eru sakaðir um „plat" á ungu fólki neitt rými til svara. Fyrir fréttagrein sem birtist sem ritstjórnarefni er þetta of einstrengingslegt; málflutningurinn er réttmætur sem sjónarhorn, en fréttamennska krefst þess að hinn aðilinn hafi a.m.k. fengið tækifæri til andsvara.
