mbl.is
2026-04-08 13:31
Segir samningsstöðu Íslands ekki sterka
Greinin er viðtal við Albert Jónsson, fyrrverandi samningamann Íslands, um samningsstöðu landsins gagnvart ESB í tengslum við boðaða þjóðaratkvæðagreiðslu. Hann telur stöðuna veika og kröfur um undanþágur í lykilmálum séu óraunsæjar. Greinin birtir eingöngu sjónarmið Alberts og þáttastjórnanda án þess að aðrir sérfræðingar eða fulltrúar ríkisstjórnarinnar fái að svara.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Greinin endurspeglar eitt hlaðvarpsviðtal við einn sérfræðing án þess að ríkisstjórnin eða aðrir aðilar fái að svara. Gagnrýni á ESB-aðild er ópróf og einhliða.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í eðli sínu samantekt á hlaðvarpsviðtali úr Þjóðmálum, þar sem Albert Jónsson er eini viðmælandinn. Sem slík er hún háð einum heimildarmanni og endurspeglar eingöngu hans túlkun á stöðunni. Það er ekkert athugavert við að miðla viðtali, en blaðamaðurinn bætir engu sjálfstæðu efni við: enginn fulltrúi ríkisstjórnarinnar fær tækifæri til að rökstyðja þá nálgun sem Albert gagnrýnir, enginn annar sérfræðingur í alþjóðasamningum er spurður og engin gögn eru skoðuð til að staðfesta eða hrekja fullyrðingar hans, til dæmis um kostnað af loftslagsmarkmiðum ESB. Fullyrðingin um að 80% orku Íslands komi frá endurnýjanlegum orkugjöfum er vel þekkt staðreynd, en hliðstæð tala fyrir ESB (um 20%) er sett fram án tilvísunar. Heimildakeðjan er gagnsæ að þessu leyti: lesandinn veit að þetta kemur úr hlaðvarpsþætti og getur hlustað sjálfur. Meginveikleikinn er hins vegar sá að fréttamiðill notar eina rödd til að móta alla umfjöllunina um pólitískt álitamál þar sem margir sjónarmiðsaðilar eiga hlut að máli, og það dregur úr upplýsingagildi greinarinnar sem sjálfstæðrar fréttar. Framsetníngin skapar þannig mynd af stöðunni sem óleidd gagnrýni á áform ríkisstjórnarinnar, án þess að sú gagnrýni sé prófuð.