visir.is
2026-04-09 20:33
Furðar sig á vinsælustu fæðingarstellingunni
Greinin fjallar um fæðingarstellingar og byggir á umfjöllun BBC sem Vísir vann upp úr. Unnur Berglind Friðriksdóttir, formaður Félags ljósmæðra, er ráðfærð og gefur íslenskt samhengi. Talan um að áttatíu prósent íslenskra kvenna fæði börn hálf sitjandi eða hálf liggjandi á bakinu kemur frá henni en er ekki studd tilvísun í rannsókn eða opinbera skráningu.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Greinin byggir á einni heimild og BBC-efni. Lykilstaðhæfingin um 80% fæðingar á bakinu er óstudd tilvísun í gögn, og fyrirsögnin er ýkt.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í eðli sínu létt heilsutengd frétt sem endurspeglar erlendan fréttaflutning með innlendri sérfræðirödd, og það er viðurkennt vinnulag. Heimildanotkun er þó takmörkuð: eina innlenda heimildin er formaður Félags ljósmæðra, og BBC-umfjöllunin er einungis nefnd í almennum dráttum án þess að vísa í tiltekna rannsókn eða sérfræðing. Talan um áttatíu prósent er sett fram sem staðreynd en lesandinn fær enga vísbendingu um hvaðan hún stafar, hvort um sé að ræða gögn frá Landspítala, fæðingarskrá eða mat viðmælandans sjálfrar. Þetta er veikleiki sem skiptir máli í greininni þar sem talan er kjarninn í fréttinni. Á sama tíma ber að gefa blaðamanninum heiður fyrir að láta viðmælandann setja tölurnar í samhengi: Unnur tekur skýrt fram að stellingin sé ekki endilega hættuleg og leggur áherslu á sjálfsákvörðunarrétt kvenna, sem dregur úr hættu á óþarfa ótta. Fyrirsögnin „Konur að fæða börn á bakinu...fyrir karlmenn" er þó nokkuð uppörvandi og einfölduð; hún gefur til kynna að stellingin sé eingöngu til hagræðis karlkyns lækna, sem er gróf einföldun á sögulegri þróun sem BBC-efnið lýsir.
