visir.is
2026-06-15 07:01
Hvort hefja eigi inngöngu í ESB
Skoðanagrein Hjörts J. Guðmundssonar á Vísi heldur því fram að fyrirhugað þjóðaratkvæði um ESB-umsókn snúist í raun um að hefja inngöngu í sambandið, þar sem aðlögun að regluverki þess fari fram áður en lokasamningur liggur fyrir. Höfundur vísar í opinber gögn Evrópusambandsins, greinargerð utanríkisráðherra og fréttir Morgunblaðsins til stuðnings rökum sínum.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel heimilduð skoðanagrein gegn ESB-umsókn, en tekst ekki á við mótrök og framsetningin er einhliða þrátt fyrir góðar tilvísanir.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og ber að meta á þeim forsendum. Styrkur hennar liggur í því að höfundur vísar í fleiri en eina staðfesta heimild: greinargerð með þingsályktun utanríkisráðherra, upplýsingabækling Evrópusambandsins um umsóknarferlið, viðræðuramma sambandsins vegna umsóknar Íslands og fréttaöflun Morgunblaðsins um gagnabeiðni til utanríkisráðuneytisins. Þetta gefur röksemdinni traustan grunn sem lesandi getur í grundvallaratriðum sannreynt sjálfur.
Á hinn bóginn er framsetningin einhliða af ásettu ráði; höfundur gerir ekkert tillit til þeirra sem telja þjóðaratkvæðið fyrst og fremst snúast um heimild til að hefja viðræður frekar en skuldbindingu um inngöngu. Í skoðanagrein þarf ekki jafnvægi í röðum heimildarmanna, en röksemdarfærslan hefði orðið sannfærandi ef höfundur hefði tekist á við mótrök með beinum hætti í stað þess að hafna þeim í einu orði. Einnig er fullyrðingin um að „ekkert sé til sem heitir að kíkja í pakkann" efnislega umdeild meðal fræðimanna og stjórnmálamanna; þar skorti dýpri greiningu á þeim fordæmum sem til eru, til dæmis frá Noregi 1994. Greinin stendur þó vel sem afgerandi rökstudd afstaða, vel studd tilvísunum, þótt hún sé einsleit í sjónarhorni.
