vb.is
2026-06-07 15:06
Skýrslur og fiskar undir steinum
Skoðanagrein sem gagnrýnir fréttaflutning RÚV af tveimur málum: skýrslu um eignarhald útgerða og evruskýrslu fjármálaráðuneytisins. Höfundur telur RÚV hafa brugðist hlutverki sínu með því að setja ekki tölur í samhengi og endurvarpa fréttatilkynningum gagnrýnislaust. Greinin birtist sem fastur fjölmiðlarýnidálkur Viðskiptablaðsins.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanadálkur Viðskiptablaðsins gagnrýnir RÚV harðlega en byggir sjálfur á óstuddri tölfræði í lykildæminu um útgerðirnar. Sterkari þar sem vísað er í skrif Jóns Helga Egilssonar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanadálkur og ber að meta á þeim forsendum. Rökstuðningurinn er á köflum skýr og áhugaverður, sérstaklega þar sem vísað er til skrifa Jóns Helga Egilssonar um evruskýrsluna; sú gagnrýni byggir á nafngreindum sérfræðingi sem les frumskjalið sjálfur og bendir á misræmi milli skýrslunnar og fréttatilkynningar ráðuneytisins. Þetta er rökrétt kjarni greinarinnar og hefur sannanleg gögn að baki.
Hins vegar er verulegur veikleiki í meðferð fyrri dæmisins um eignarhaldssskýrsluna. Höfundur fullyrðir að hlutdeild stærstu útgerða sé „einungis um 5%" af eigin fé viðskiptahagkerfisins og að skýrslan sé „pólitísk refskák" án þess að vísa í neina heimild fyrir þeirri tölu eða þeirri túlkun, enda gerir hann nákvæmlega það sama og hann áskilur RÚV um: hann setur ekki eigin tölur í samhengi og gefur engan sannreynanlegan grunn. Fullyrðingin um að fyrirtæki hafi „engan sérstakan fjárhagslegan ávinning" af uppgjörsmynt er of einföld; gjaldmiðilsáhætta og skattaáhrif geta verið raunveruleg, og þar hefði þurft nákvæmari röksemdafærslu. Tilvísun í ummæli Gylfa Magnússonar á Vísindavefnum styrkir þó þá röksemd að orðræðan um „krónaflótta" sé ýkt.
Forsendur pistilsins eru í grunninn hægri-atvinnulífs sjónarhorn; gagnrýni á ríkisstjórnina og á RÚV er stöðugt orðuð frá sjónarhóli útgerðarinnar og frjáls markaðar. Það er lögmætt í skoðanadálki, en höfundur gefur sig lítið við andmælasjónarmiðum. Sem heildstæður rökstuðningur er greinin misjöfn: sterk þar sem hún vísar í skjalfesta gagnrýni Jóns Helga, veikari þar sem hún treystir á eigin túlkanir án stuðnings.