mbl.is
2026-05-22 19:00
176 milljarða kostnaður á 8 árum
Frétt byggð á þingsvarsvari heilbrigðisráðherra við fyrirspurn þingmanns um kostnað Sjúkratrygginga Íslands vegna lyfseðilsskyldra lyfja. Tölulegar upplýsingar eru raktar yfir átta ára tímabil og vitnað í opinbert svar ráðherra. Greinin er í eðli sínu endursögn á opinberu skjali.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Frétt um lyfjakostnað Sjúkratrygginga byggir á sannreynanlegu þingsvarsvari en skortir alveg samhengi og mótvægi; fyrirsögnin er gildishlaðin án samanburðar.
Gagnrýni Vitans
Greinin byggir á skýrt tilgreindu opinberu heimildaskjali, þingsvarsvari Ölmu Möller heilbrigðisráðherra við fyrirspurn Ólafs Adolfssonar. Tölurnar eru raunverulega sannreynanlegar þar sem þingsvör eru opinber gögn á vef Alþingis; þetta er góður grunnur. Framsetningu talnanna má þó gagnrýna á nokkrum stöðum. Fyrirsögnin „176 milljarða kostnaður á 8 árum" er gildishlaðin og gefur til kynna gríðarlegan kostnað án nokkurs samanburðar eða samhengis; ekkert er nefnt um þróun lyfjaverðs á alþjóðavísu, fjölgun sjúklinga eða verðbólguáhrif. Þetta er verulegur vandi því lesandinn fær eingöngu hrár tölur án allra viðmiða. Jafnframt er enginn utanaðkomandi sérfræðingur ráðfærður, til dæmis hagfræðingur eða fulltrúi sjúklinga, til að setja tölurnar í samhengi. Greinin er nánast bein endursögn á einu skjali frá framkvæmdavaldinu og skoðun þingmannsins sem lagði fram fyrirspurnina kemur heldur ekki fram. Þetta dregur úr upplýsingagildi fréttarinnar. Á hinn bóginn er rétt að meta greinina sem stutta frétt um opinbert gagn; hún er ekki villandi í einstökum staðhæfingum og tölurnar eru heimfæranlegar. Framsetningin hneigist þó í átt að því að draga athygli að kostnaði án mótvægissjónarmiða, sem skapar frekar einhliða mynd.
