visir.is
2026-08-20 16:15
Lokum ekki dyrum
Skoðanagrein Þorsteins Ólafssonar, fyrrverandi stjórnarformanns Marel og efnahagsráðgjafa forsætisráðherra, þar sem hann mælir með því að kjósa já í þjóðaratkvæðagreiðslu um upphaf ESB-aðildarviðræðna. Greinin byggir á hagfræðilegum rökum um kosti evrusvæðisins og vísar til skýrslu erlendra sérfræðinga fyrir fjármálaráðuneytið.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel skrifuð skoðanagrein sem mælir með já í ESB-atkvæðagreiðslu. Vísar í sannreynanlega skýrslu, en hagfræðilegar spár eru settar fram of einslítt án gagnraka.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og er metin á þeim forsendum. Höfundur kynnir sig skýrt og bakgrunnur hans er gagnsær, sem er gott. Eitt sérstaklega áhugavert atriði er tilvísun í skýrslu erlendra sérfræðinga fyrir fjármálaráðuneytið frá 29. maí um valkosti Íslands í gjaldeyrismálum, þar sem 70% fylgni í hagsveiflum milli Íslands og evrusvæðisins er nefnd; þetta er sannreynanleg heimild sem styrkir röksemdarfærsluna. Á hinn bóginn eru nokkrar fullyrðingar settar fram sem staðreyndir án nægilegs fyrirvara: að vextir og verðbólga muni „með mjög sterkum líkum" lækka eftir aðild að evrusvæðinu, og að hægt verði að koma á lánakerfi án verðtryggingar „til frambúðar". Þessar hagfræðilegu spár eru umdeildar og höfundur hefði styrkt sinn málflutning með því að viðurkenna gagnrök, til dæmis reynslu smárra hagkerfa innan evrusvæðisins sem hafa þurft að glíma við samkeppnishæfnisvanda án aðlögunargetu gengis. Samningsmarkmiðin sem talin eru upp virðast vera sótt í opinbera umræðu eða stefnuskjöl, en höfundur tilgreinir ekki hvaðan þau koma; lesandinn veit ekki hvort um er að ræða skilgreind markmið ríkisstjórnar eða eigin óskalistann. Sem skoðanagrein er þetta sæmilega vel rökstutt og gagnsætt um bakgrunn höfundar, en einsýnt í hagfræðilegri nálgun.
