visir.is
2026-08-05 20:31
Ekki á dagskrá að opna bókhaldið
Greinin fjallar um skort á gagnsæi í fjármögnun félagasamtaka sem heyja kosningabaráttu í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður. Blaðamaðurinn ræddi við kosningastjóra beggja helstu samtaka, dró fram opinber gögn frá Meta og vísaði til skýrslu ÖSE um eftirlitsleysi. Greinin sýnir fram á lagalegt gat í eftirliti með fjármögnun kosningabaráttu félagasamtaka.
Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Vel unnin frétt um eftirlitsleysi með fjármögnun kosningabaráttu félagasamtaka. Nafngreindir viðmælendur og opinber gögn styðja kjarnann, en rödd stjórnvalda vantar.
Gagnrýni Vitans
Þetta er vel unnin frétt sem sameinar frumfréttaflutning og skýringu á kerfislegu vandamáli. Blaðamaðurinn leitar beint til nafngreindra kosningastjóra beggja meginsamtakanna, Kolbeins Arnarsonar hjá SJÁ og Andra Steins Hilmarssonar og Öglu Eirar Vilhjálmsdóttur hjá Áfram Íslandi, og fær bein svör við spurningu sem skiptir máli. Opinber gögn frá auglýsingasafni Meta eru notuð til að gefa lesandanum sannreynanlegar tölur, og skýrsla ÖSE er nefnd sem óháð stoð fyrir kjarna málsins. Samanburðurinn við bresk lög um „þriðja aðila" í kosningum gefur viðmið sem eflir skilning lesandans.
Það sem greininni vantar er rödd frá stjórnvöldum eða löggjafanum. Engin viðbrögð eru sótt frá dómsmálaráðuneytinu, forsætisráðuneytinu eða kjörstjórn við spurningunni um hvort fyrirhugað sé að taka á þessu eftirlitsleysi, þrátt fyrir að Kolbeinn hjá SJÁ bendi sjálfur á að þetta sé „frekar spurning til stjórnvalda". Sú rödd hefði styrkt greinina verulega. Jafnframt hefði mátt nefna Ríkisendurskoðun sem heimild til nánari upplýsinga um þeirra hlutverk, ekki eingöngu í gegnum ÖSE-skýrsluna. Þrátt fyrir þessa galla er þetta skarplega unnin rannsóknarfrétt sem varpar ljósi á veikleika í regluverki.
