Hvað gerist ef það verður jafnt?
Vísir svarar afmarkaðri spurningu fyrir þjóðaratkvæðagreiðsluna með því að spyrja framkvæmdastjóra landskjörstjórnar beint, vitna í kosningalög og setja málið í samhengi með dæminu frá Bolungarvík 2002. Raddir úr báðum fylkingum koma fram og tölur úr tveimur könnunum eru nefndar með heimild. Helsti veikleikinn er að lagatilvísunin er ónákvæm og að kannanirnar eru kynntar án úrtaksstærðar eða vikmarka.
Frumkvæðið er kjarni þessarar fréttar og það á að telja. Blaðamaðurinn lét ekki nægja að fullyrða hvað gerðist ef atkvæði féllu jafnt, heldur bar spurninguna undir Ástríði Jóhannesdóttur, framkvæmdastjóra landskjörstjórnar, og fékk skýr svör um bæði hlutkesti og endurtalningu. Dæmið frá Bolungarvík 2002 er notað rétt, sem hliðstæða sem síðan er afmörkuð: þar var úthlutað sætum, hér er ráðgefandi niðurstaða. Sú aðgreining er nákvæmlega það sem skýringarfrétt á að gera.
Jafnvægið er raunverulegt. Fulltrúar beggja fylkinga fá að tala, forsætisráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins eru bæði vitnuð, og stjórnmálafræðingur bætir við sjálfstæðu mati. Ekkert í orðavali hallar að já eða nei; tilvitnunin í Kristrúnu um 50,1 prósent er sett fram sem hennar afstaða, ekki sem staðreynd um lýðræðislegt umboð.
Tvennt hefði mátt vinna betur. Tilvísunin í kosningalög er almenn, án greinarnúmers, og textinn verður ögn þversagnakenndur þegar hann segir í sömu andrá að tillaga þurfi meirihluta gildra atkvæða til að teljast samþykkt og að niðurstaðan sé ráðgefandi; lesandi hefði þurft eina setningu til að leysa þá spennu. Kannanatölurnar frá Maskínu og Gallup eru nefndar með heimild, en hvorki úrtaksstærð né vikmörk fylgja, og fullyrðingin um að enginn munur hafi verið marktækur í Þjóðarpúlsi er tekin upp án þess að grundvöllurinn sé sýndur.
Niðurstaða: vel unnin skýringarfrétt sem gengur skrefi lengra en dagleg framleiðsla krefst. Ónákvæmni í lagatilvísun og vöntun á vikmörkum halda henni frá toppnum.
