Ljós í óreiðu samtímans
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
heimildin.is 254 gr. 6.4
ruv.is 1680 gr. 6.2
visir.is 3654 gr. 6.0
vb.is 825 gr. 5.9
mbl.is 1383 gr. 5.7
dv.is 1303 gr. 5.2
mannlif.is 328 gr. 4.9
nutiminn.is 249 gr. 4.6
mbl.is 2026-08-27 15:50

Grunnskólar íhugi notkun áfengismæla

Fréttin byggir nær eingöngu á einu viðtali við sviðsstjóra lýðheilsu hjá Embætti landlæknis og fyrirsögnin er sótt í frásögn hennar af því sem hún hefur „heyrt frá“ skólum. Enginn grunnskóli er nafngreindur eða inntur eftir svörum og engin tiltekin rannsókn er nefnd að baki þeirri fullyrðingu að unglingadrykkja sé að aukast. Tölurnar sem fréttin sjálf nefnir sýna þvert á móti langtímalækkun, en á því er ekki tekið.

Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Fyrirsögnin byggir á því sem einn viðmælandi „heyrir frá“ skólum. Enginn skóli nafngreindur, engin könnun nefnd, og tölur fréttarinnar sjálfrar stangast á við meginfullyrðinguna.
Gagnrýni Vitans

Kjarni fréttarinnar, að grunnskólar hyggist taka upp áfengismæla á skemmtunum, kemur eingöngu úr því sem viðmælandinn segist hafa heyrt. Fyrirsögnin er þó í viðtengingarhætti, sem er rétt handverk, en það leysir blaðamanninn ekki undan því einfalda verki að hringja í einn skóla, skóla- og frístundasvið eða Samband íslenskra sveitarfélaga og fá staðfest hvort þetta sé í raun á döfinni. Eins og fréttin stendur er meginfullyrðingin annars handar frásögn sem lesandinn getur ekki sannreynt.

Fullyrðingin um aukna neyslu er endurtekin fjórum sinnum með orðunum „gögnin“ og „upplýsingar“ en engin könnun, ártal eða útgefandi er nefndur. Rannsóknir og greining, ESPAD og Ungt fólk-rannsóknirnar liggja fyrir og hefðu verið hæg heimatökin. Athyglisverðast er að fréttin ber sjálf fram tölur sem draga myndina í hina áttina: úr yfir 40% árið 1998 niður í um 5%. Þessi spenna er látin ósvarað; blaðamaðurinn spyr ekki hvort mælingar sýni raunverulega beygju eða hvort um sé að ræða upplifun starfsfólks á vettvangi. Það er einmitt spurningin sem lesandinn situr eftir með.

Lögreglufrásögnin af Menningarnótt er sett fram sem staðreynd án þess að vísað sé í tilkynningu eða talsmann, þótt hún sé væntanlega réttilega höfð upp úr opinberum upplýsingum. Ein rödd, engin gagnatilvísun og ósannreynd meginfullyrðing gera þetta að frétt sem lesandi getur dregið of afdráttarlausar ályktanir af. Viðmælandinn er trúverðugur og nafngreindur, og efnið er brýnt, en umfjöllunin er í reynd endurvarp á einu viðtali fremur en sjálfstæð fréttavinna.

← Til baka á forsíðu