Geta stofnanir sparað og bætt þjónustuna?
Skoðanagrein deildarstjóra hjá Matvælastofnun sem tekur undir aðhaldskröfu ríkisstjórnarinnar og leggur til að hún verði notuð til að hraða sjálfvirkni, gagnavinnslu og gervigreind í opinberum rekstri. Tölur eru sóttar í fjárlagafrumvarpið fyrir 2027 og greinargerð þess. Höfundur upplýsir um starf sitt og að greinin sé skrifuð í eigin nafni.
Birt undir skoðanamerkingu, og það er rétt merkt: hér talar starfsmaður ríkisstofnunar um kröfu sem lögð er á hans eigin vinnustað. Sú hagsmunaupplýsing er gefin skýrt, sem er meira en margir gera.
Röksemdafærslan er óvenju áþreifanleg fyrir grein af þessu tagi. Tölurnar, 44,2 milljarðar, 1% fækkun stöðugilda og um þrír milljarðar á ári, eru bundnar við tiltekið skjal sem lesandi getur flett upp, og tilvísunin í greinargerð frumvarpsins um heilbrigðisþjónustu er sannreynanleg. Höfundur fellur ekki í þá gryfju að lofa sparnaði án skilyrða: hann setur fram mælikvarða fyrir og eftir, krefst þess að gamla verklagið sé lagt niður og heldur ákvörðunarvaldi hjá fólki.
Þar sem greinin er þynnst er í sönnunargögnum. Engin dæmi eru nefnd um stofnun, hérlendis eða erlendis, sem hafi raunverulega sparað með þessum aðferðum, og reynslan af stafrænum verkefnum hins opinbera, sem oft fara fram úr kostnaði og tímaáætlun, er ekki rædd. Mótbáran liggur beint við: að 1% niðurskurður hefjist strax en tæknisparnaðurinn komi árum síðar, ef hann kemur. Höfundur snertir á þessu með orðunum um svigrúm til fjárfestinga en gerir ekki upp við hana.
Heiðarlegt innlegg í fjárlagaumræðuna, betur stutt gögnum en gengur og gerist, en bjartsýnt umfram það sem sýnt er fram á.
