vb.is
2026-04-09 12:57
Markmið bankaskatts stenst ekki skoðun lengur
Grein Magnúsar H. Jónassonar færir rök fyrir því að sértækir bankaskattar hafi misst upprunalega réttlætingu sína og að frekari hækkun þeirra sé erfitt að rökstyðja. Greinin vísar í lög, skýrslu Auðfræðaseturs og tölur frá Samtökum fyrirtækja í fjármálaþjónustu. Um er að ræða greiningarlega skoðanagrein fremur en hlutlausa frétt.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vel skrifuð skoðanagrein gegn bankaskatti, en styðst við gömul gögn og tölur frá hagsmunasamtökum án fyrirvara. Gagnsjónarmið vantar til að röksemdafærslan nái fullum styrk.
Gagnrýni Vitans
Greinin er vel uppbyggð skoðanagrein sem styðst við nokkrar nafngreindar heimildir: lög um sérstakan skatt á fjármálafyrirtæki frá 2010, skýrslu Auðfræðaseturs frá 2016 eftir Ásgeir Jónsson og Hersi Sigurgeirsson, og tölur sem kynntar voru á degi Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu. Þetta gefur lesandanum sannanlega möguleika á að sannreyna helstu fullyrðingar. Þó ber að geta nokkurra veikleika. Í fyrsta lagi er skýrsla Auðfræðaseturs frá 2016 og tölurnar þar eru nú tæplega áratugur gamlar; höfundur dregur víðtækar ályktanir um stöðuna árið 2026 á grundvelli þeirra án þess að vísa í nýlegri útreikninga eða viðurkenna að aðstæður kunni að hafa breyst. Í öðru lagi kemur aðeins ein sjónarmið að borðinu, þ.e. gagnrýni á skattinn. Enginn fulltrúi stjórnvalda, skattsérfræðingur eða hagfræðingur sem styður áframhaldandi bankaskatta fær að koma að máli eða er vitnað til. Þrátt fyrir að skoðanagrein þurfi ekki jafnvægi eins og frétt, hefði greinin orðið trúverðugri ef höfundur hefði tekist á við helstu mótrökin frekar en að hunsa þau. Í þriðja lagi er vert að benda á að tölur frá Samtökum fyrirtækja í fjármálaþjónustu eru frá hagsmunasamtökum greinarinnar sjálfrar; höfundur notar þær án þess að setja þann fyrirvara. Þá er fullyrðingin um að of þung sértæk skattlagning veiki kerfið sett fram sem almenn staðhæfing án tilvísunar í rannsóknir eða samanburð við önnur lönd. Sem skoðanagrein er þetta þokkalegt framlag til umræðunnar, en röksemdafærslan hefði orðið sterkari með nýrri gögnum og viðurkenningu á gagnsjónarmiðum.