visir.is
2026-04-09 12:31
Er búið að lofa áfengisiðnaðinum atkvæðagreiðslu til að freista þess að stöðva dómsmál?
Skoðanagrein Sivjar Friðleifsdóttur, fyrrum heilbrigðisráðherra, fjallar um héraðsdóm um netverslun áfengis og hvort áfengisiðnaðurinn hafi fengið loforð um atkvæðagreiðslu á Alþingi til að stöðva dómsmálið. Höfundur tekur skýra afstöðu með einkasölu ríkisins á áfengi og gagnrýnir áfengisiðnaðinn harkalega. Greinin er merkt sem skoðanagrein og höfundur gefur upp hagsmunabindingu sína.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein fyrrum ráðherra með skýrum heimildum, en fyrirsögnin gefur í skyn samsæri sem efni greinarinnar nær ekki að rökstyðja. Gott gagnsæi um hagsmunabindingu.
Gagnrýni Vitans
Greinin er skoðanagrein og ber að meta sem slíka. Höfundur kemur skýrt fram með sína afstöðu og gefur upp tengsl sín við forvarnarsamtök og stöðu sína sem fyrrum heilbrigðisráðherra, sem er til fyrirmyndar um gagnsæi. Tilvísanir í opinber viðtöl við ráðherrana Daða Má Kristófersson og Ölmu Möller, með dagsetningum (5. janúar og 23. ágúst), styrkja rökstuðninginn og gefa lesendum kost á að sannreyna tilvitnunirnar. Vísað er í héraðsdóm Reykjaness, þingsvar ráðherra, yfirlýsingu forvarnarsamtaka og veltu Santé samkvæmt talsmanni fyrirtækisins.
Helsti veikleiki greinarinnar er fyrirsögnin. Hún er sett fram sem spurning sem gefur í skyn samsæri milli stjórnvalda og áfengisiðnaðar, en efni greinarinnar nær ekki að rökstyðja þá ályktun. Það eina sem liggur til grundvallar er yfirlýsing talsmanns Santé um líklega atkvæðagreiðslu, en höfundur viðurkennir sjálfur að ráðherrarnir hafi verið skýrir í afstöðu sinni. Sprengkraftur spurningarinnar á sér því ekki stoð í greininni sjálfri. Einnig er orðalag á borð við „peningapokana sem áfengisiðnaðurinn getur kastað í áróður" og „hysja upp um sig buxurnar" fremur ójafnvægt jafnvel fyrir skoðanagrein. Engin tilraun er gerð til að vísa í rök þeirra sem styðja frjálsari áfengissölu, en slíkt er þó ekki krafa í skoðanagrein. Á heildina litið er rökstuðningurinn skýr og byggður á nafngreindum heimildum, en fyrirsögnin losar sig frá efninu.