Upphæð veiðigjalds 42% minni á pappírnum
Greinin ber saman álagt veiðigjald það sem af er árinu 2026 við allt árið 2025 samkvæmt tölum Fiskistofu. Hún skýrir 42% lækkun að mestu með auknum lögbundnum afsláttum og með því að haustvertíð uppsjávartegunda sé ekki komin inn í tölurnar. Jafnframt kemur fram að gjald af þorski er þegar orðið hærra en allt síðasta ár.
Fyrirsögnin segir „á pappírnum“ og greinin stendur við þann fyrirvara. Í stað þess að slá upp hruni í veiðigjaldi greinir blaðamaðurinn tölurnar sjálfur og sýnir að samanburður á hálfu ári og heilu er villandi. Reikningurinn gengur upp: 42% lækkunin, 2,4 milljarða aukning afslátta og samtala uppsjávartegunda stemma við tölurnar sem gefnar eru upp. Slík úrvinnsla er meira en endurbirting á gögnum.
Heimildin er hins vegar ein. Allt hvílir á tölum Fiskistofu og ekki kemur fram til hvaða dags þær ná. „Það sem af er árinu“ er of óljóst viðmið fyrir grein sem byggir alla röksemd sína á tímasetningu. Ekkert er heldur rætt við Fiskistofu, ráðuneyti eða útgerðina.
Skýringin á lagabreytingunni sumarið 2025 nær aðeins til frítekjumarksins. Ekki er reynt að útskýra hvers vegna gjald af þorski hækkar þrátt fyrir stóraukna afslætti, þótt það sé eftirtektarverðasta niðurstaða greinarinnar. Þar hefði eitt símtal við sérfræðing bætt miklu við. Eftir stendur traust og vel unnin talnagreining sem nemur staðar þar sem forvitnin ætti að kvikna.
