dv.is
2026-04-06 14:00
Að forðast sólina getur aukið dánarlíkurnar jafn mikið og reykingar
Greinin fjallar um sænska langtímarannsókn sem birt var í Journal of Internal Medicine, þar sem fram kemur að konur sem forðuðust sólina meðvitað höfðu hærri dánartíðni, sambærilega við reykingafólk. Vísað er í rannsókn á tæplega 30.000 sænskum konum sem fylgt var eftir í tvo áratugi.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vísar í raunverulega rannsókn í nafngreindu vísindariti, en engir vísindamenn eru nafngreindir og takmarkanir rannsóknarinnar eru ekki ræddar. Fyrirsögnin ýkir niðurstöðurnar.
Gagnrýni Vitans
Greinin vísar í nafngreint vísindarit, Journal of Internal Medicine, og lýsir aðferðafræði rannsóknarinnar á skýran hátt: fjölda þátttakenda, aldursbil og lengd eftirfylgni. Þetta er gott. Hins vegar vantar nokkur mikilvæg atriði. Engir vísindamenn eru nafngreindir og engin tilvitnun kemur beint frá rannsakendum eða óháðum sérfræðingum. Fyrirsögnin ber sterkan samanburð við reykingar, sem er áberandi fullyrðing, en greinin nefnir ekki takmarkanir rannsóknarinnar, til dæmis að um fylgnirannsókn er að ræða en ekki orsakarannsókn. Ekki er fjallað um þá möguleika að konur sem forðuðust sólina hafi mögulega gert það vegna undirliggjandi heilsufarsvandamála, sem gæti skekkt niðurstöðurnar. Einn sérfræðingur til viðbótar, sem gæti sett niðurstöðurnar í samhengi, hefði styrkt greinina verulega. Þá ber að nefna að rannsóknin er ekki ný heldur var birt árið 2016, sem gefur fyrirsögninni villandi ásýnd nýnæmis.
