vb.is
2026-08-21 13:55
Úr einum vasa í annan, eða hvað?
Framkvæmdastjóri Samtaka fyrirtækja í fjármálaþjónustu (SFF) færir rök gegn boðaðri hækkun bankaskatts og byggir meðal annars á könnun Gallup sem SFF sjálft lét gera. Greinin er skoðanagrein og birtist upphaflega í Viðskiptablaðinu.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein framkvæmdastjóra SFF gegn bankaskatti byggir á skýrri en einhliðri röksemd; Gallup-könnun greidd af SFF sjálfu.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem lesendagrein og skoðun, og skal því metin á forsendum röksemdafærslu fremur en hefðbundinnar fréttar. Rökin eru skýr og innbyrðis samkvæm: höfundur bendir á hringrás fjármuna milli ríkissjóðs og banka sem ríkið á hlut í, og á þá staðreynd að lífeyrissjóðir og almennir hluthafar beri áhrifin óbeint. Tölurnar um 99,8% hlut ríkisins í Landsbankanum og 69% óbeint eignarhald almennings í bönkunum fjórum eru í grundvallaratriðum sannreynanlegar í opinberum gögnum, þótt nákvæm útreikningsaðferð komi ekki fram. Gallup-könnunin sem vísað er til er greidd af SFF sjálfu; höfundur nefnir þetta ekki sérstaklega, sem veikir gagnsæið. Sterkasta gagnrýnin snýr að heiðarleika hagsmunalýsingar: höfundur er framkvæmdastjóri hagsmunasamtaka bankanna, og þótt það komi fram í botni greinarinnar, er samhengið ekki nefnt fyrr. Lesandinn þarf sjálfur að meta hvort rök SFF eru hlutlaus greining eða hagsmunagæsla. Sem skoðanagrein eru rökin vel upp sett og skiljanleg, en einhliða af eðli sínu. Engin viðleitni er gerð til að svara mótrökunum, til dæmis að bankarnir njóti stöðugleika á kostnað ríkisins og séu því sanngjarnt skattandlag, eða að arðgreiðslur bankanna hafi vaxið umtalsvert. Slík greining hefði styrkt ritrökina.