Ekki er allur afgangur eins
Skoðanagrein hagfræðings á málefnasviði Viðskiptaráðs um fjárlagafrumvarp ársins 2027. Höfundur greinir samsetningu 44 milljarða aðhaldsaðgerða, dregur í sundur bókhaldslegar tilfærslur og varanlega hagræðingu, og setur 34 milljarða skattahækkanir í samhengi við hana. Rökin eru vel byggð á tilgreindum tölum úr frumvarpinu og spá Seðlabankans, en stefnuáherslan er fyrirsjáanleg miðað við bakgrunn höfundar.
Greinin er birt undir skoðanamerki og verður því metin á rökin, ekki á jafnvægi heimilda. Þar hefur hún nokkuð til sín máls: tölurnar eru sóttar í fjárlagafrumvarpið sjálft og ágústspá Seðlabankans, og lesandi getur í reynd sannreynt þær. Greiningin á 19 milljörðum í ónýttum fjárheimildum er þarft framlag, því hún dregur fram mun sem stjórnvöld hafa litla hvöt til að draga fram sjálf.
Höfundur sýnir einnig ákveðna heiðarleika þegar hún tekur fram að útgjaldaaðhald geti sömuleiðis dregið úr eftirspurn. Sú viðurkenning er ekki gefin í málsvarnarskrifum af þessu tagi.
Tveir veikleikar stinga í stúf. Samanburðurinn á níu milljarða gjaldtöku á ferðamenn við tuttugu milljarða hagnað ferðaþjónustunnar er ónákvæmur; gjöldin leggjast að stórum hluta á neytendur, ekki afkomu greinarinnar, og þessi blöndun skekkir myndina. Þá er 120 milljarða hagræðingartillaga Viðskiptaráðs nefnd sem óhögguð leið án þess að neitt sé sagt um afleiðingar fyrir þjónustu eða störf, þótt höfundur hafi sjálf lagt áherslu á að útfærslan skipti máli.
Starfsvettvangur er upplýstur, þó aðeins í lokalínu.
