visir.is
2026-08-05 13:00
Fyrst þarf Ísland að ná niður verðbólgu og vöxtum með krónunni. Þá fyrst kemur evran til greina
Skoðanagrein Jóns Helga Egilssonar, fyrrverandi formanns bankaráðs Seðlabankans og doktors í hagfræði, um að Ísland þurfi fyrst að ná niður verðbólgu og vöxtum með krónunni áður en evran komi til greina. Höfundur byggir rök sín á Maastricht-samleitniskilyrðunum og reynslu annarra Evrópuríkja.
Einkunn Vitans: 7/10
Mat Vitans
Vel rökstudd skoðanagrein sérfræðings um að verðbólga þurfi að lækka áður en evra komi til greina. Helsti veikleiki: gagnrök ESB-sinna eru aldrei nefnd.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og er metin á þeim forsendum. Höfundurinn er nafngreindur sérfræðingur með skýra faglega bakgrunn, sem eykur trúverðugleika röksemdarinnar. Kjarni málsins, að Maastricht-skilyrðin krefjist þess að ríki nái verðbólgu og vöxtum niður áður en evra er tekin upp, er rétt lýst og staðfest í ESB-sáttmálunum. Sömuleiðis eru dæmin um Króatíu, Litháen, Búlgaríu og önnur ríki sannreynanleg og styrkja rökin.
Það sem vantar er hins vegar viðurkenning á gagnrökum. Talsmenn evrunnar halda til dæmis fram að skuldbinding um upptöku evru geti sjálf haft agandi áhrif á hagstjórn og stuðlað að lægri vöxtum á umbreytingartímanum; samleitnin sé ekki eingöngu forskilyrði heldur einnig afleiðing aðildarferlisins. Slíkt sjónarmið er aldrei viðurkennt eða hrakið í greininni, sem veikir rökstuðninginn að einhverju leyti. Fyrir skoðanagrein er þetta þó ekki alvarlegur galli: rökin eru skýr, gagnsæ og byggð á efnisatriðum sem lesandinn getur kannað sjálfur. Framsetningin hallar greinilega gegn ESB-aðild sem forgangsverkefni, sem er eðlilegt í skoðanagrein.
