mbl.is
2026-06-12 13:54
Nemendur utan EES greiða allt að 5.5 milljónir
Frétt mbl.is um skólagjöld Listaháskóla Íslands fyrir nemendur utan EES byggir nær eingöngu á viðtali við rektor skólans. Fjárhæðir eru tilgreindar en ekki sett í samhengi við aðra háskóla eða sjónarmið nemenda.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Frétt um skólagjöld LHÍ byggir á einni heimild, rektori skólans. Sjónarmið nemenda og lagaleg samhengi vantar.
Gagnrýni Vitans
Fréttinni er stillt upp sem hlutlaust ritstjórnarefni en hún byggir á einni heimild: Kristínu Eysteinsdóttur, rektor LHÍ. Ekki er leitað til nemenda, nemendafélaga eða annarra hagsmunaaðila sem máli skipta, til dæmis erlendra nemenda sem verða fyrir beinum áhrifum af gjaldtökunni. Þetta skiptir máli vegna þess að fréttaefnið snýr að umdeildri stefnubreytingu sem hefur bein áhrif á afmarkaðan hóp, en raddir þess hóps koma hvergi fram. Tilvitnun í frumvarp háskólaráðherra og tilkynningu Alþingis gefur vissulegan lagaramma, en engin frekari útskýring er á efni frumvarpsins, hvaða háskólar aðrir falla undir eða hvernig önnur skólagjöld bera saman. Kristín fullyrðir að „svipað fyrirkomulag hafi verið innleitt í flestum nágrannalöndum okkar" en sú staðhæfing er óstudd; engum gögnum eða dæmum er vísað til. Listaháskólinn réttlætir fjárhæðina með „raunkostnaði" en enginn sundurliðuð kostnaðarútreikningur eða opinber gögn eru nefnd til stuðnings. Þá er athyglisvert að LHÍ innheimtir gjöldin áður en lögin taka formlega gildi, en blaðamaður spyr ekki frekar um lagastoð þeirrar ákvörðunar. Framsetningin er ekki beinlínis hlutdræg, en einstefnuleiki heimildanna gerir það að verkum að lesandinn fær einungis sjónarhorn stjórnenda, ekki þeirra sem bera kostnaðinn.