visir.is
2026-04-21 19:01
Öryggi í skipulagi – nauðsynleg uppfærsla
Skoðanagrein Böðvars Tómassonar, framkvæmdastjóra ÖRUGG verkfræðistofu og doktorsnema við Háskóla Íslands, þar sem hann færir rök fyrir því að öryggi í skipulagi byggðar og landnotkunar hafi ekki þróast í takt við breyttar ógnir síðan skipulagsreglugerð nr. 90/2013 tók gildi. Höfundur leggur til þrjú lykilskref til að innleiða heildrænt áhættumiðað skipulag og vísar til skandinavískrar reynslu af heildarvörnum.
Einkunn Vitans: 7/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er vel skipulögð skoðanagrein þar sem höfundur vísar í tiltekin lög og reglugerðir, nefnir ákveðnar stofnanir (HMS, Umhverfis- og orkustofnun, Veðurstofu, Vinnueftirlitið, almannavarnir) og byggir röksemdafærslu sína á sannreynanlegum forsendum eins og eldsumbrotum á Reykjanesi og inngöngu Svíþjóðar og Finnlands í NATO. Gagnsæi höfundar er eftirtektarvert; hann gefur skýrt upp starfsvettvang sinn sem framkvæmdastjóri verkfræðistofu sem sérhæfir sig í öryggi, auk doktorsnáms í samfélagsöryggi. Lesandinn getur því metið sjálfur hvort hagsmunir höfundar litast á efnismeðferðina. Röksemdafærslan er skýr og kerfisbundin: höfundur skilgreinir vandamálið, nefnir þrjár megináherslur og leggur til þrjú lykilskref.
Það sem mátti bæta er að greinin hefði hagnast á tilvísun í erlend fordæmi eða rannsóknir umfram almennt hugtak eins og „total försvar"; til dæmis hefði verið fróðlegt að benda á hvernig Noregur eða Svíþjóð hafa raunverulega innleitt öryggissjónarmið í skipulag, með tölum eða dæmum. Einnig er fullyrðingin um að ofanflóðahætta sé „eina hættan" sem meðhöndluð sé á bindandi hátt sett fram sem staðreynd án nánari tilvísunar í úttekt eða mat sem styður þá ályktun. Fyrir skoðanagrein er þetta þó vel sett fram og rökstutt á viðunandi hátt.
