visir.is
2026-06-11 12:01
Matvælaverð hafi hækkað minna en laun frá 2020
Greinin er í raun viðtal við einn fulltrúa Samtaka iðnaðarins sem svarar umræðuskjali Samkeppniseftirlitsins um matvælaverð. Hann fær víðtækt svigrúm til að setja fram sjónarmið iðnaðarins, meðal annars um launaþróun, orkukostnað og virðisaukaskatt. Enginn annar aðili fær að tjá sig í greininni.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin gefur Samtökum iðnaðarins óheftan vettvang til að mótmæla skjali Samkeppniseftirlitsins, án þess að nokkur gagnaðili eða óháður sérfræðingur fái að tjá sig.
Gagnrýni Vitans
Stærsti gallinn er algjört ójafnvægi í heimildavali. Greinin fjallar um umræðuskjal Samkeppniseftirlitsins, en enginn fulltrúi þeirrar stofnunar fær að svara gagnrýni Samtaka iðnaðarins. Neytendahópar, hagfræðingar eða aðrir óháðir sérfræðingar eru einnig algjörlega fjarverandi. Þannig verður greinin í reynd vettvangur fyrir hagsmunasamtök framleiðenda til að mótmæla opinberu eftirliti, án þess að lesandinn fái viðmið til að meta rökin sjálfstætt.
Framsetningin eykur á vandann. Fyrirsögnin „Matvælaverð hafi hækkað minna en laun frá 2020" er sett fram sem staðhæfing, þótt hún byggi eingöngu á tölum sem Samtök iðnaðarins leggja fram; samanburður launavísitölu og matvælaverðs er einfaldaður og hverfandi munur (48% á móti 46%) er túlkaður sem sönnun þess að ekkert sé athugavert. Það hefði verið eðlilegt að spyrja hvort launavísitalan endurspegli meðallaun eða miðgildi, hvort lægri tekjuhópar upplifi sömu hlutfallslegu þróun og hvort ráðstöfunartekjur séu mældar á annan hátt. Tölur Hagstofunnar um afkomu landbúnaðar eru nefndar en ekki settar í samhengi við hagnaðartölur dagvörufyrirtækja sem Samkeppniseftirlitið kann að hafa fjallað um. Spurningin um hagnað er sett fram en Sigurður fær að hafna henni án þess að blaðamaðurinn krefjist frekari svara. Í heild er þetta einraddað og gagnrýnislaust efni sem skortir þann ritstjórnarlegan bita sem mætti ætlast til í viðskiptafréttum um jafn mikilvægt samfélagsmál.
