Rúmlega tíunda hver móðir með ríkisfang utan Schengen
Greinin byggir á samantekt Landspítalans um ríkisfang foreldra og sýnir að hlutfall fæðinga þar sem móðir er með ríkisfang utan Schengen hefur hækkað úr 6,3% árið 2021 í 11,2% það sem af er ári. Til samanburðar eru birtar tölur Hagstofu Íslands um fjölda íbúa með ríkisfang utan Schengen.
Flokkunin sjálf er það sem helst vekur spurningar. Hvers vegna er Schengen valið sem skil, en ekki EES eða einfaldlega erlent ríkisfang? Svarið kemur hvergi fram, og lesandinn veit ekki hvort skiptingin kemur frá Landspítalanum eða var valin á ritstjórn. Sú ákvörðun ræður fyrirsögninni og þar með allri framsetningu fréttarinnar.
Tölurnar standast hins vegar skoðun. Hlutföll, fjölgunin um 57 prósent og samdráttur heildarfæðinga reiknast rétt út frá gefnum forsendum, og báðar heimildir eru nafngreindar og staðfestar stofnanir. Blaðamaður á líka hrós skilið fyrir fyrirvarana: að ríkisfang segi ekki til um fæðingarland eða búsetutíma og að fækkun óþekktra skráninga feðra skekki samanburðinn.
Einn fyrirvara vantar þó. Greinin setur hlutfall fæðinga við hlið hlutfalls af öllum landsmönnum, 5,4%, án þess að nefna aldurssamsetningu. Innflytjendur eru að jafnaði yngri og fleiri á barneignaraldri, og án þess samhengis býður samanburðurinn upp á ályktun sem gögnin styðja ekki. Enginn sérfræðingur er heldur kallaður til að túlka þróunina.
