Já, já eða nei
Skoðanagrein formanns samtakanna „Til vinstri við ESB“ sem hvetur til þess að segja nei í þjóðaratkvæðagreiðslunni 29. ágúst. Hagsmunatengsl höfundar eru uppi á borðum og röksemdafærslan skýr, en burðarfullyrðing greinarinnar um fjárlagavald framkvæmdastjórnar ESB er ofsögð og engin heimild studd við hana.
Greinin er birt undir skoðanamerki Vísis og höfundur upplýsir sjálfur að hann sé formaður samtaka sem berjast gegn aðild. Það er til fyrirmyndar. Uppbyggingin er líka agaðri en gengur og gerist í kosningaskrifum: höfundur tekur beinlínis fyrir sterkustu mótbáruna, „segjum já núna og nei seinna“, og svarar henni með rökum um hvernig fyrri ákvarðanir binda hendur manna síðar. Það er heiðarlegri aðferð en að tala framhjá andstæðingnum.
En þá að kjarnanum. Fullyrðingin um að „sérhver ríkisstjórn innan ESB verður að bera fjárlög hvers árs undir hina ókjörnu framkvæmdastjórn ESB, til samþykktar eða synjunar“ er sett fram sem staðreynd án nokkurrar tilvísunar. Hún stenst illa skoðun: reglur um framlagningu fjárlagadraga ná fyrst og fremst til evruríkja, og framkvæmdastjórnin veitir álit en hefur ekki synjunarvald yfir fjárlögum aðildarríkis. Þetta er ekki aukaatriði heldur sú röksemd sem höfundur reisir fullveldiskaflann á, og lesandi sem treystir greininni einni fær ranga mynd. Sama gildir um endurtekna áherslu á „ókjörna“ framkvæmdastjórn án þess að nefnt sé að hún er skipuð af kjörnum ríkisstjórnum og staðfest af Evrópuþinginu.
Að auki er því slegið föstu að viðræðurnar 2009 til 2013 hafi runnið út í sandinn „enda aldrei ætlunin hjá ESB að veita Íslendingum sérmeðferð“. Sú söguskýring er umdeild og sniðgengur að íslensk stjórnvöld settu viðræðurnar sjálf á ís. Fullyrðingin um „nýfrjálshyggjubraut“ framkvæmdastjórnarinnar fær heldur ekkert dæmi sér til stuðnings.
Niðurstaða: læsileg og skipulega rökuð baráttugrein sem tapar á því að miðlæg staðreyndafullyrðing er bæði ofsögð og heimildarlaus. Í grein sem beinlínis sakar andstæðinga um „blekkingar og fagurgala“ er sú nákvæmniskrafa enn ríkari.
