vb.is
2026-06-18 06:14
Brýna stjórnvöld til að efla samkeppnishæfni
Greinin er ritstjórnarefni sem byggir nánast alfarið á nýrri greiningu Samtaka iðnaðarins. Efnið er endursagt án gagnrýninnar skoðunar, án andmæla og án sjálfstæðra heimilda. Framsetningin gerir sjónarmið eins hagsmunasamtaka að almennu viðmiði um hagstjórn.
Einkunn Vitans: 3/10
Mat Vitans
Ritstjórnargrein sem er í raun endursögn á skýrslu Samtaka iðnaðarins, án sjálfstæðrar greiningar eða andmæla. Lesandinn fær hagsmunaskýrslu á ritstjórnarformi.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni, sem þýðir að hún ber nafn ritstjórnar og kemur fram sem sjálfstæð afstaða fjölmiðilsins. Í reynd er hún þó ekki ritstjórnarleg greining heldur næstum orðrétt endursögn á skýrslu Samtaka iðnaðarins. Löng tilvitnunarblokk eftir tilvitnunarblokk úr skýrslu SI er raðað saman án þess að ritstjórnin leggi sjálfstætt mat á fullyrðingarnar, beri þær saman við aðrar heimildir eða setti þær í gagnrýnið samhengi. Þetta er veigamikill ágalli: þegar ritstjórn blaðs tekur upp sjónarmið eins hagsmunahóps í ritstjórnargrein sína er lesandinn í þeirri trú að hann lesi afstöðu fjölmiðilsins, en fær í staðinn hagsmunaskýrslu án milliliðs.
Fullyrðingin um að landsframleiðsla á mann hafi staðið í stað í sjö ár er lykilstaðhæfing sem birtist jafnvel í fyrirsögn, en hún er eingöngu sótt í greiningu SI og ekki borin saman við opinber gögn frá Hagstofu Íslands eða öðrum óháðum aðilum. Könnunarniðurstöður Outcome og Maskínu eru nefndar, sem eykur sannreynanlegan grunn, en báðar kannanirnar voru gerðar í umboði SI sjálfra, og engin sjálfstæð rýni er sett á aðferðafræðina. Engin önnur rödd kemur að, hvorki hagfræðingar utan samtakanna, fulltrúar ríkisstjórnar, stéttarfélaga né fræðimanna. Gagnrýni á skattaáform stjórnvalda er endursögð sem staðreynd, og sú framsetning er ekki skoðuð frá hinum hliðinni. Sem ritstjórnarefni ætti greinin að sýna sjálfstæða hugsun og rökstuðning, en hér er sjálfstæðið nánast ekkert, og lesandinn fær ekki tæki til að meta hvort niðurstaða SI sé rétt, yfirdrifin eða ófullnægjandi.