visir.is
2026-08-19 07:15
Að velja evruna fyrir sig en krónuna fyrir okkur hin
Skoðanagrein eftir Þórð Snær Júlíusson, framkvæmdastjóra þingflokks Samfylkingarinnar, þar sem hann bendir á mótsögn í afstöðu eigenda Morgunblaðsins til evrunnar: Ísfélagið fjármagni sig í evrum á hagstæðum kjörum á meðan blaðið barðist gegn ESB-aðild og evruupptöku. Greinin er skýrt pólitískt innlegg í aðdraganda þjóðaratkvæðagreiðslu 29. ágúst og hvetur lesendur til að segja já.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein með skýra röksemd um mótsögn í krónu- og evrumálum, en tölulegar fullyrðingar eru óstuddur og gagnrökum er ekki mætt.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og höfundur er nafngreindur ásamt pólitískri tengingu sinni, sem er til fyrirmyndar í gagnsæi. Kjarnaröksemd greinarinnar byggist á sannreynanlegri fullyrðingu: að Ísfélagið hafi endurfjármagnað skuldir sínar í evrum og noti erlenda banka. Höfundur vísar í ársreikning Ísfélagsins vegna ársins 2025 og þar getur lesandi í raun kannað staðhæfingarnar. Þetta er styrkur. Veikleikarnir eru hins vegar nokkrir. Fullyrðingin um „9 til 10 prósenta húsnæðisvexti" á Íslandi stendur án tilvísunar í ákveðna heimild og samanburðurinn við evrusvæðið („allt að þrisvar sinnum hærri") er ekki studdur tölum. Slíkar tölur eru lykilatriði í röksemdinni og hefðu styrkt greinina verulega ef þeim væri vísað til heimildar. Einnig er framsetningin á eignatengslum Morgunblaðsins og Ísfélagsins sett fram sem ótvíræð staðreynd, en ekki er farið nánar í eignarhaldið eða nefnt hvort aðrir eigendur eigi hlut að máli. Staðhæfingin um „mörg hundruð milljónir króna" í taprekstri Morgunblaðsins á ári er ekki studd gögnum innan greinarinnar. Sem skoðanagrein er röksemdarkeðjan skýr og innbyrðis samkvæm: ef evran er skynsamleg fjármögnun fyrir stórfyrirtæki, af hverju má ekki spyrja hvort hún henti heimilum? En greinin gerir enga tilraun til að mæta gagnrökum, til dæmis um mismun á gjaldmiðlaáhættu útflutningsfyrirtækis og heimilis með tekjur í krónum. Þetta veikir sannfæringarkraft röksemdanna, jafnvel í skoðanagrein þar sem jafnvægi er ekki krafa.