visir.is
2026-05-26 14:36
Telja frumvarp um sjókvíaeldi stangast á við gildandi lög
Greinin fjallar um fund forsvarsmanna VÁ!, félags um vernd fjarðar, með umhverfis- og samgöngunefnd Alþingis. Þar er haldið fram að stór hluti sjókvíaeldis sé ólögmætur vegna brota á lögum um vitamál. Fréttaflutningurinn byggir nær alfarið á sjónarmiðum VÁ! og lögmanns félagsins, án þess að hinum hlið málsins sé gefið rými.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin gefur hagsmunasamtökum gegn sjókvíaeldi vettvang án þess að hinn hliðin fái að svara. Gífurleg fullyrðing um 70% ólögmæti stendur án óháðrar staðfestingar.
Gagnrýni Vitans
Alvarlegi veikleikinn er algjört jafnvægisskort. Greinin birtir nafngreinda fulltrúa VÁ!, þ.e. Sigfinn Mikaelsson, Önnu Dóru Árnadóttur og Magnús Guðmundsson, ásamt Katrínu Oddsdóttur lögmanni sem hefur opinberlega barist gegn sjókvíaeldi. Ekkert svar kemur frá fiskeldisfyrirtækjum, Vegagerðinni, ráðuneyti eða nefndarmönnum sjálfum. Fullyrðingin um að „um 70 prósent af núverandi sjókvíaeldi er ólögmætt" er gífurleg staðhæfing sem sett er fram sem staðreynd í innganginum, en hún byggir eingöngu á túlkun félagsins á lögum um vitamál; enginn óháður sérfræðingur eða opinber stofnun er látin tjá sig um réttmæti hennar. Sú fullyrðing hefði þurft verulega stoð eða a.m.k. fyrirvara um að um túlkun sé að ræða.
Framsetningin styrkir einhliða mynd: fyrirsögnin „Telja frumvarp um sjókvíaeldi stangast á við gildandi lög" er hlutlaus í formi, en meginmál greinarinnar er í raun vettvangur hagsmunasamtaka. Myndatextar eins og „Umhverfisverndarsinnar hafa furðað sig nokkuð á afstöðu Viðreisnar til sjókvíaeldismála" eru ritstjórnarleg ályktun sem sett er fram án heimildar. Vísað er til frétta Heimildarinnar frá 2024 sem stuðningsheimildar, sem er gott, en engin tilraun er gerð til að sannreyna þær fullyrðingar sjálfstætt. Greinin hefði orðið mun trúverðugri ef blaðamaður hefði hringt í Vegagerðina, fiskeldisfyrirtæki eða nefndarformann og beðið um andsvör.
