dv.is
2026-05-28 08:09
Viðskiptavinir yfirheyrðir og fyrirtæki sektuð um tugi milljóna
Greinin er í raun samantekt á aðsendri grein þriggja framkvæmdastjóra atvinnulífssamtaka sem gagnrýna innleiðingu reglna gegn peningaþvætti á Íslandi. Engin sjálfstæð fréttaöflun liggur að baki og engum viðbótarheimildum er beitt. Sjónarmið stjórnvalda eða eftirlitsaðila eru algjörlega fjarverandi.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Greinin er nær orðrétt endursögn á aðsendri grein hagsmunasamtaka, birt sem ritstjórnarefni án nokkurs mótvægis eða sjálfstæðrar heimildaöflunar.
Gagnrýni Vitans
Greinin er í eðli sínu endursögn á aðsendri grein þriggja hagsmunaverða án nokkurrar viðbótar frá blaðamanninum sjálfum. Allar tölulegar fullyrðingar, til dæmis um sektir upp á „hátt í 84 milljónir króna" og áætlaðan kostnað upp á „hátt í hálfan milljarð króna á ári," standa án mótvægis eða sannprófunar. Lesandinn fær enga vísbendingu um hvort þessar tölur eiga sér stoð í opinberum gögnum eða hvort þær eru áætlanir samtakanna sjálfra. Þetta skiptir máli vegna þess að greinin er birt sem ritstjórnarefni, ekki sem lesendagrein eða skoðun, og ber því aukin krafa um sjálfstæða meðhöndlun efnisins.
Alvarlegasti gallinn er algjört skort á jafnvægi. Dómsmálaráðherra, sem nefndur er á nafn í samhenginu, fær enga rödd; eftirlit á borð við skrifstofu fjármálaeftirlitsins eða lögreglustjóra er ekki heldur leitað til. Greinin nefnir að samtökin hafi óskað eftir fundi við ráðherra „án árangurs," en lesandinn veit ekki hvort blaðamaðurinn hafi sjálfur reynt að ná til ráðuneytisins. Framsetningin er einhliða: fyrirsögnin talar um „yfirheyrslur" og „sektir," sem eru orð sem samtökin nota sjálf til að draga upp neikvæða mynd, en ritstjórnin tekur þau upp í fyrirsögnina án nokkurs fyrirvara. Þegar ritstjórnarefni er í raun óbreyttur hljómgrunnur hagsmunasamtaka, án þess að ólíkar raddir fái að hljóma, er fagleg krafa blaðamennsku ekki uppfyllt.