visir.is
2026-04-07 08:18
Virðisaukaskattur, ferðaþjónusta og hættulegur misskilningur
Skoðanagrein Þóris Garðarssonar, fyrrverandi varaformanns Samtaka ferðaþjónustunnar, fjallar um virðisaukaskatt í ferðaþjónustu og gagnrýnir hugmyndir í fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar um að hækka skatthlutfall á afþreyingu á borð við baðlón. Höfundur rökstyður að virðisaukaskattur sé neysluskattur, ekki skattur á fyrirtæki, og varar við sundurliðun ferðaþjónustu í mismunandi skattþrep.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Vel skrifuð skoðanagrein um virðisaukaskatt í ferðaþjónustu, en vantar tölulegan stuðning og viðurkenningu á gagnsæðum sjónarmiðum. Höfundur kemur úr röðum greinarinnar sem nýtur góðs af lægra skatthlutfalli.
Gagnrýni Vitans
Greinin er vel uppbyggð skoðanagrein sem skýrir grunnvirkni virðisaukaskatts á skiljanlegan hátt. Röksemdafærslan er innbyrðis samkvæm og höfundur skýrir hagsmunatengsl sín, sem er jákvætt. Hins vegar vantar greininni töluleg gögn til að styðja kjarnafullyrðingar: engin tilvísun er í raunverulegar tölur um tekjur ríkisins af virðisaukaskatti í ferðaþjónustu, ekkert samanburðarmat við skattkerfi annarra landa og engin gögn um áhrif á samkeppnishæfni. Fullyrðingin um að flókið kerfi myndi „veikja tekjuöflun ríkisins" er sett fram sem staðreynd en engin heimild styður hana. Þá er vert að benda á að höfundur er fyrrverandi varaformaður hagsmunasamtaka greinarinnar sem nýtur hagsmuna af lægra skatthlutfalli; rökin eru sett fram sem hlutlaus skattatæknileg greining, en í reynd er um hreinan hagsmunafyrirsvara að ræða. Greinin hefði stoðað betur ef höfundur hefði viðurkennt andstæð sjónarmið, til dæmis að ríkissjóður þurfi auknar tekjur eða að lúxusvörur á borð við baðlón eigi mögulega ekki rétt á lægsta þrepi.
