Ljós í óreiðu samtímans
ruv.is 562 gr. 6.2
heimildin.is 76 gr. 6.1
visir.is 1475 gr. 5.9
vb.is 338 gr. 5.7
mbl.is 392 gr. 5.6
dv.is 425 gr. 5.2
mannlif.is 75 gr. 4.5
nutiminn.is 65 gr. 4.3
ruv.is 562 gr. 6.2
heimildin.is 76 gr. 6.1
visir.is 1475 gr. 5.9
vb.is 338 gr. 5.7
mbl.is 392 gr. 5.6
dv.is 425 gr. 5.2
mannlif.is 75 gr. 4.5
nutiminn.is 65 gr. 4.3
visir.is 2026-05-20 10:03

Þegar Haf­ró ver hvalinn en gleymir fiskinum

Skoðanagrein forstjóra Bláa hagkerfisins þar sem gagnrýnd er varúðarnálgun Hafrannsóknastofnunar í hrefnuráðgjöf. Höfundur telur stofnunina verja hrefnustofninn á kostnað fiskistofna og íslenskra hagsmuna. Greinin byggir á rökfærslu um vistkerfisstjórnun en vísar í fá sannreynanleg gögn.

Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Skoðanagrein hvalveiðisinna gagnrýnir Hafró fyrir einhliða varúð gagnvart hrefnu. Rökstuðningur er skýr en lykilgögn eru óstudd tilvísunum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðanagrein og á að meta á þeim forsendum. Kjarni röksemdafærslunnar er skýr: Hafrannsóknastofnun beiti varúðarreglu gagnvart hrefnu en vanræki áhrif hrefnu á nytjastofna. Þetta er lögmæt hagsmunagagnrýni og höfundur rökstyður sjónarmið sitt skipulega. Hins vegar birtast verulegir veikleikar í meðhöndlun gagna og hugmynda. Fullyrðingin um að fæðunám 13.500 hrefna geti numið „hundruðum þúsunda tonna á ári" er sett fram án tilvísunar í neina rannsókn eða heimild; lesandinn getur ekki sannreynt töluna og hún er lykilstoð röksemdafærslunnar. Sama á við um þá staðhæfingu að Hafró „gleymi" áhrifum hrefnu á fiskistofna; höfundur vitnar ekki í neina tiltekna skýrslu eða greinargerð frá stofnuninni sem sýnir að slíkt mat vanti, heldur ályktar að svo sé út frá leiðréttingunni á ráðgjöfinni (168 niður í 134). Sú leiðrétting snýst um varúðarreglu í stofnmatslíkani hrefnu sjálfrar, ekki um fiskistofnalíkön, og höfundur dregur af henni víðtækari ályktun en efniviðurinn stendur undir. Framsetningin er einnig markvisst hlaðin: orðið „afræningi" er notað ítrekað um hrefnu og hvali sem vísindalegt hugtak en er í raun gildishlaðið orðalag sem ýtir undir þá mynd að hvalir séu skaðvaldar. Greinin gefur aldrei rými fyrir þá möguleika að Hafró kunni að hafa gild vísindafræðileg rök fyrir sinni nálgun, eða að alþjóðlegur vísindavefur (t.d. IWC) styðji varúðarregluna. Fyrir skoðanagrein er það leyfilegt en dregur úr sannfæringarkrafti rökstuðningsins. Gagnsæi höfundar er þó gott; hann tilgreinir stöðu sína sem forstjóri Bláa hagkerfisins ehf., sem gefur lesandanum samhengi um hagsmunastöðu hans.
Vikuleg áskrift

Fékk þetta þig til að lesa fréttir með öðrum augum?

Vikustaða Vitans í pósthólfið á sunnudögum — bestu og veikustu greinar vikunnar, mest lesnu fréttir, og staða allra helstu fjölmiðla.

Sjá áskriftarsíðu · einföld afskráning hvenær sem er
← Til baka á forsíðu