mbl.is
2026-06-16 13:52
„Ef þetta er svona saklaust, af hverju þarf þjóðaratkvæðagreiðslu?“
Greinin er samantekt á umræðuþætti Morgunblaðsins þar sem tveir viðmælendur, Einar Jóhannes Guðnason frá Miðflokknum og Silja Rán Arnarsdóttir lögfræðingur, gagnrýna framsetningu komandi þjóðaratkvæðagreiðslu um ESB-viðræður. Engin rödd frá já-hliðinni kemur fram í greininni og efnið er nær alfarið endursögn á sjónarmiðum nei-hliðarinnar.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Frétt sem birtir eingöngu sjónarmið nei-hliðar ESB-umræðunnar án þess að já-hliðin fái nokkurt svarræði. Birt sem frétt en virkar sem málsvörn.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem frétt undir flokknum „Fréttir" en er í raun einhliða samantekt á sjónarmiðum tveggja andstæðinga ESB-viðræðna. Einar Jóhannes er varaþingmaður Miðflokksins, flokks sem hefur skýra afstöðu gegn aðildarviðræðum, og Silja Rán virðist deila þeirri sýn; enginn talsmaður já-hliðarinnar fær neitt rými til svara eða andmæla. Fyrirsögnin er bein tilvitnun úr gagnrýni á já-hliðina og styrkir þá framsetningu enn frekar. Þetta er alvarlegt jafnvægisvandamál þegar um er að ræða efni sem birt er sem ritstjórnarefni á fréttavef, ekki sem skoðanagrein eða pistil.
Það er rétt að greinin vísar í ákveðið forrit, Dagmál Morgunblaðsins, og þar af leiðandi er heimildakeðjan gagnsæ; lesandinn veit að um þáttarefni er að ræða. Hins vegar er samantektin svo einsleit að hún virkar sem málsvörn fyrir eina hlið, ekki sem fréttaflutningur. Fullyrðingin um að „já-hliðin" lýsi þjóðaratkvæðagreiðslunni sem skuldbindingarlausu skrefi er endurtekin án þess að nokkur talspersóna já-hliðarinnar sé tilvitnuð eða fái tækifæri til andsvara. Þegar greinin er birt sem frétt en inniheldur eingöngu rök annarrar hliðar í stórri þjóðmálaumræðu er framsetningin villandi, sama hversu rétt endursögnin á þættiefninu kann að vera.