visir.is
2026-06-19 13:01
Árásargjarnir lobbíistar vindorkuiðnaðarins
Skoðanagrein sem fer hart í vindorkuiðnaðinn á Íslandi, sérstaklega áform QAIR um vindorkuver á Melrakkasléttu. Höfundur, sem gefur sig fram sem meðlim í Landvernd og Motvind Norge, svarar grein framkvæmdastjóra QAIR og færir rök gegn vindorkuframkvæmdum á náttúruverndarsvæðum. Greinin blandar saman staðreyndum, ófullnægjandi heimildum og tilfinningaþrunginni orðræðu.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein gegn vindorku á Melrakkasléttu. Nokkrar heimildir eru nefndar en lykilfullyrðingar eru studdar Facebook-myndskeiðum og óstuddri staðhæfingu um kolefnisspor vindorku.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem skoðun og ber að meta sem slíka. Höfundur lýsir tengslum sínum við Landvernd og Motvind Norge, sem er til fyrirmyndar gagnsæi. Nokkur atriði styðjast við sannreynanlegar heimildir: vísað er í náttúruminjaskrá Náttúrufræðistofnunar með tengli, í rammaáætlun, fundargerð sveitarstjórnar Norðurþings og ESB-reglugerð. Tilvísun í vanhæfi nefndarmanns vegna tengsla við dótturfyrirtæki QAIR er áhugavert atriði, en engin gögn eru lögð fram til stuðnings fullyrðingunni um að viðkomandi hafi í raun setið fundi þar sem hann var vanhæfur.
Þar sem greinin er veikust, jafnvel sem skoðanaskrif, er í meðferð á tveimur lykilatriðum. Í fyrsta lagi er fullyrðingin um að vindorka nái ekki að jafna eigið kolefnisspor sett fram sem óumdeild staðreynd, þótt umfangsmiklar rannsóknir (IPCC, vísindatímarit) sýni hið gagnstæða. Ekkert er vísað í rannsóknir til stuðnings þeirri fullyrðingu. Í öðru lagi eru einu formlegu heimildir greinarinnar tvö Facebook-myndskeið, sem er afar veik heimildanotkun í umfjöllun sem krefst vísindalegra gagna. Vísað er í vísindagrein á ScienceDirect um rof á spöðum, sem er ágæt heimild, en hún er ekki tengd beint við þá fullyrðingu að eiturefni dreifist „um víðan völl" á viðkomandi svæði. Röksemdafærslan er einhliða og ýkt á köflum: samanburður við „skelfileg mistök" nágrannaþjóða er settur fram án tilvísana í gögn, og orðræðan um „tröllauknu skrímsl" dregur úr trúverðugleika rökanna. Sem skoðanagrein er þetta ástríðufull málsvörn, en höfundur hefði styrkt rök sín verulega með betri heimildum og meira aðhaldi í orðavali.