vb.is
2026-05-22 12:03
Um 76 milljarðar farið í loftslagsmál frá 2017
Greinin fjallar um svör ráðherra við þingfyrirspurnum um fjármuni til loftslagsmála frá 2017 til 2025, þar sem samtals 75,7 milljarðar króna komu til vegna skattaívilnana og beinna útgjalda. Hún greinir skýrt á milli beinna útgjalda og skattaívilnana og sundurliðar helstu liði. Greinin byggir alfarið á opinberum þingsvarskjölum.
Einkunn Vitans: 8/10
Mat Vitans
Ítarleg frétt um 75,7 milljarða til loftslagsmála byggð á opinberum þingsvarskjölum. Greinir vel á milli skattaívilnana og beinna útgjalda en skortir samhengi og utanaðkomandi túlkun.
Gagnrýni Vitans
Greinin er vel unnin ritstjórnarfrétt sem byggir á staðfestum aðalgögnum: svörum ráðherra við þingfyrirspurnum Karls Gauta Hjaltasonar. Sundurliðun á einstökum útgjaldaliðum, skattaívilnunum og viðtakendum er ítarleg og gagnsæ; lesandinn getur sjálfur flett upp þingsvarskjölunum til sannreyninga. Sérstaklega ber að þakka það hve greinin leggur sig fram við að skýra muninn á beinum útgjöldum og skattaívilnunum, sem er lykilatriði í opinberri umræðu um loftslagsfjármögnun.
Aftur á móti tekur greinin ekki á nokkrum spurningum sem vakna af sjálfu sér: hvað segir þessi niðurstaða um árangur þessara fjármuna? Hvernig ber heildarupphæðin saman við önnur ráðuneyti eða loftslagsskuldbindingar Íslands? Greinin vísar einungis til tveggja ráðuneyta og bendir ekki sjálf á að önnur ráðuneyti, eins og umhverfis- og auðlindaráðuneytið, kunni að hafa greitt mun hærri fjárhæðir. Þetta er veikleiki í samhengi frekar en í heimildavinnu. Þá var enginn utanaðkomandi sérfræðingur eða hagfræðingur spurður álits á þýðingu talnanna, sem hefði styrkt greinina sem ritstjórnarefni umfram hreina endursögn á þingskjölum. Einn smávægilegur hnökri: í greininni segir að bein útgjöld fjármálaráðuneytisins hafi numið 1,6 milljónum króna, en í ljósi samhengisins má velta því upp hvort átt sé við milljarða, þó talan endurspeglist rétt á tveimur stöðum í textanum og virðist þannig rétt skráð úr þingsvarinu.
