ruv.is
2026-06-01 19:27
Sjálfstæðisflokkurinn stærri en Samfylking eftir kosningar
Greinin greinir niðurstöður þjóðarpúlss Gallups og skiptir svörum í tvennt, fyrir og eftir sveitarstjórnarkosningar, til að sýna fram á breytingar í fylgi Sjálfstæðisflokksins og Samfylkingarinnar. Fyrirsögnin er villandi þar sem hún gefur til kynna að Sjálfstæðisflokkurinn sé stærri en Samfylkingin í heildarkönnuninni, en í raun á þetta einungis við um hluta tímabilsins.
Einkunn Vitans: 6/10
Mat Vitans
Fyrirsögnin er villandi: heildarkönnunin sýnir Samfylkinguna stærri, en fyrirsögnin segir hið gagnstæða. Greiningin er áhugaverð en vantar umfjöllun um óvissubil og úrtaksstærð.
Gagnrýni Vitans
Fyrirsögnin er vandamálið. Hún segir „Sjálfstæðisflokkurinn stærri en Samfylking eftir kosningar" en heildarniðurstöður könnunarinnar sýna Samfylkinguna stærsta flokkinn með 28,4% á móti 23,5%. Blaðamaðurinn gerir sjálfur fyrirvara um að „þetta eru ekki niðurstöður yfir heilan mánuð" og nefnir að um hlutmengi svaranna sé að ræða. Þrátt fyrir þann fyrirvara er fyrirsögnin sett fram eins og staðreynd. Lesandi sem les aðeins fyrirsögnina fær ranga mynd af stöðunni.
Greinin sjálf er hins vegar skýr og gagnsæ. Gallup er nafngreind heimild, tölurnar eru sannreynanlegar og skipting svaranna fyrir og eftir kosningar er áhugaverð greining. Upplýsingarnar um úrslit sveitarstjórnarkosninganna styðja meginröksemd greinarinnar. Veikleiki felst í því að skoðunarkannanir með skertum úrtaksstærðum hafa mikla skekkjumörk, og greinin gefur engar tölur um fjölda svarenda eða óvissubil í hvorum hluta tímabilsins. Setningin „svo virðist sem blá bylgjan í sveitarstjórnum sé að skila sér á þing" er túlkun sem sett er fram sem nálægt staðreynd, án þess að óháður sérfræðingur eða frekari gögn styðji hana. Þetta er fremur greining en hlutlaus frétt, en er ekki merkt sem skoðunarefni.
