dv.is
2026-08-14 11:00
Orðið á götunni: Kæra Guðrún, hvað kom svo fyrir? – formaður Sjálfstæðisflokksins snýst eins og vindhani
Greinin er ritstjórnarefni sem sakar Guðrúnu Hafsteinsdóttur, formann Sjálfstæðisflokksins, um að hafa snúist í ESB-afstöðu sinni til að þóknast auðmönnum innan flokksins. Röksemdafærslan byggir á samanburði á yfirlýsingu frá 2014 og núverandi afstöðu, en fullyrðingar um hvata hennar eru ósannaðar og settar fram sem sögusagnir.
Einkunn Vitans: 5/10
Mat Vitans
Skoðanagrein ákærir Guðrúnu Hafsteinsdóttur um stefnuskipti í ESB-málum, en byggir of mikið á ósönnuðum fullyrðingum um „sægreifa" og of lítið á staðreyndum.
Gagnrýni Vitans
Greinin er birt sem ritstjórnarefni og þarf því ekki að uppfylla hefðbundnar kröfur um jafnvægi; hún er metin á gæðum röksemdafærslunnar. Tilvitnunin í yfirlýsingu Guðrúnar frá 2014 er sannreynanleg og myndar kjarna röksemdarinnar: hún talaði þá fyrir aðildarsamningi og þjóðaratkvæðagreiðslu, en hvetur nú til þess að segja nei. Sá samanburður er lögmætur og vel framsettur. Hins vegar er meginþunginn í greininni ekki þessi staðreynd, heldur ítrekaðar fullyrðingar um að „sægreifar" og „ríkasta fólkið" stýri afstöðu formannsins, án þess að nokkur heimild sé nefnd. Orðasambandið „orðið á götunni" er notað þrisvar sinnum sem eins konar heimildarvísun, en það er auðvitað engin heimild; það er orðhengilsháttur sem gerir höfundinum kleift að setja fram ósannaðar ásakanir án ábyrgðar. Sá háttur veikir röksemdafærsluna verulega. Fullyrðingin um að Guðrún hafi „umturnast" aðeins á yfirborðinu, ekki í raun, er hrein getgáta sem lesandinn getur alls ekki sannreynt. Þá skortir greininguna á dýpt: engin tilraun er gerð til að skoða hvort breytt afstaða geti átt sér eðlilegar skýringar, til dæmis breyttar aðstæður í Evrópu eða pólitískt þroskaferli. Niðurstaðan er gefin fyrirfram og öll rök leidd að henni. Sem skoðanagrein er þetta ágætt í grundvallarforsendunni, en of mikið byggt á lausum sögusögnum og of lítið á sannreynanlegum gögnum til að standast vel.