visir.is
2026-06-23 10:32
Hvetja stjórnvöld til að binda enda á „villimannslegar“ hvalveiðar
Greinin miðlar nær eingöngu yfirlýsingu Dýraverndarsambands Íslands gegn hvalveiðum og gefur hvorki Kristjáni Loftssyni né öðrum aðilum á hinu borðinu færi á svörum. Vísað er til niðurstöðu fagráðs um velferð dýra og eftirlitsgagna MAST en ekkert er gert til að sannreyna þær fullyrðingar sjálfstætt. Framsetningin er í raun eins og fréttatilkynning frá hagsmunasamtökum, birt sem frétt.
Einkunn Vitans: 4/10
Mat Vitans
Frétt um hvalveiðar sem miðlar nær eingöngu yfirlýsingu DÍS, án þess að gefa hvalveiðimönnum kost á svörum. Framsetning líkist fréttatilkynningu frekar en sjálfstæðri fréttamennsku.
Gagnrýni Vitans
Stærsti veikleiki greinarinnar er algjört ójafnvægi. Kristján Loftsson er nafngreindur og honum eignaðar hvötumar, allt frá fjárhagslegum til pólitískra, en honum eða fulltrúa Hvals hf. er á engan hátt gefinn kostur á svörum. Þetta er grundvallarregla í fréttamennsku: þegar einstaklingur er nafngreindur og dregnar eru ályktanir um hvata hans verður viðkomandi að fá tækifæri til andsvara. Einnig er tilvísunin í Vilhjálm Birgisson frá kvöldfréttum Sýnar aðeins einsetningsmót og þjónar sem sýnilegt andstæðupar sem greinin notar ekki til raunverulegra umræðna. Greinin vísar til tveggja opinberra heimilda, niðurstöðu fagráðs um velferð dýra frá 16. júní 2023 og eftirlitsskýrslna MAST frá 2022 og 2023, sem er gott. En þessar heimildir eru einungis nefndar með orðum DÍS; blaðamaðurinn hefur ekki leitað þeirra sjálfstætt né borið saman við annað mat. Fullyrðing um birgðir í frystigeymslum sem „enginn markaður" sé fyrir er ekki studd neinum gögnum utan yfirlýsingunnar sjálfrar. Þá er framsetningin í fyrirsögn, þar sem orðið „villimannslegar" er sett í gæsalappir en greinin ber engar sjálfstæðar heimildir sem véfengja eða styðja lýsinguna, dæmigert um frétt sem keyrir boðskap eins aðila án gagnrýninnar skoðunar. Í heildina er þetta frekar fréttatilkynning í búningi fréttamennsku.
