visir.is
2026-04-22 11:01
Lægri húsnæðisvextir með evru (staðfest)
Skoðanagrein Dags B. Eggertsonar, alþingismanns Samfylkingarinnar, þar sem hann vísar í frétt Morgunblaðsins frá 11. apríl um að sérfræðingar stærstu bankanna staðfesti að húsnæðisvextir myndu lækka með upptöku evru. Höfundur dregur fram tilvitnun í Arion banka, Kviku og aðra og notar þær til að styðja eigin pólitíska afstöðu um ESB-aðild.
Einkunn Vitans: 5/10
Gagnrýni Vitans
Greinin er skoðanagrein alþingismanns og ber að meta sem slíka; ekki er ástæða til að krefjast jafnvægis í heimildanotkun. Sem pólitískt röksemdaefni er hún þó einhliða á afgerandi hátt. Höfundur vitnar í frétt Morgunblaðsins og tilvitnarnir í bankana eru sannanlega sannreynanlegar, sem er styrkur. Veikleikarnir eru hins vegar nokkrir. Í fyrsta lagi er ekkert fjallað um þá áhættu sem hagfræðingar hafa bent á við upptöku evru, svo sem tap á sjálfstæðri peningamálastefnu, og fyrirsögnin „staðfest" gefur til kynna óumdeilda niðurstöðu frekar en eina hlið á flóknu efnahagslegu álitamáli. Þar er rökstuðningurinn ófullnægjandi af því að viðfangsefnið er kynnt sem lokað mál. Í öðru lagi segir höfundur að „allir bankarnir" telji afnám séríslenskra reglna leiða til lægra vaxtaálags, en eini bankinn sem beinlínis er tilvitnaður um vaxtaálag er Kvika; Landsbankinn og Íslandsbanki eru sagðir „taka í svipaðan streng" án beinna tilvitnana, sem er óljóst. Í þriðja lagi dregur höfundur samlíkingu við Eystrasaltslöndin og segir hagkerfi þeirra hafa verið „jafnlítil eða minni" en Íslands, sem er a.m.k. umdeilanlegt og er sett fram án nokkurra tilvísana. Að lokum ber að nefna að tóninn er hreinlega málflutningur stjórnmálamanns: setningar eins og „þessa þögn þarf að rjúfa" og „ég tek algerlega undir" gera enga tilraun til hlutlægni. Sem skoðanagrein er þetta ásættanlegt, en röksemdafærslan væri sterkari ef höfundur hefði viðurkennt gagnrök og sett vaxtamuninn í samhengi við önnur áhrif evruaðildar.