Samherjagátan 2019 til 2025: Skattgreiðslur 7,2 milljarðar
Greinin fjallar um áralöng viðskipti með hlutabréf í Samherja frá Þorsteini Má Baldvinssyni og Helgu Steinunni Guðmundsdóttur til barna þeirra, Baldvins og Kötlu, á árunum 2019 til 2025. Samkvæmt svari Baldvins til fréttastofu nema skattgreiðslur vegna viðskiptanna um 7,2 milljörðum króna, sem kemur heim og saman við eigið mat fréttaskýringaþáttarins Þetta helst. Einnig er rakið hvernig bókfært verð kvóta víkur frá markaðsverði.
„Baldvin svaraði þeirri spurningu ekki sérstaklega.“ Þessi stutta setning lýsir vinnubrögðunum vel. Fréttastofan leitaði beint til viðskiptaaðilans, birti svar hans orðrétt ásamt lagatilvísunum og segir lesandanum hreinskilnislega frá því sem ekki fékkst svar við. Heildartalan, 7,2 milljarðar, kemur frá Baldvini sjálfum, en henni er ekki tekið gagnrýnislaust. Hún er borin saman við sjálfstætt mat Þetta helst, sem hljóðar upp á 7 til 8,3 milljarða.
Veikleikinn liggur í útreikningunum. Skipting skattanna í erfðafjárskatt, skatt af arði og tekjuskatt er sett fram með orðum á borð við „líklega“ og „að öllum líkindum“, en greinin skýrir ekki á hvaða gögnum matið byggist. Það kann að vera rakið nánar í þættinum sem vísað er til. Úttektin frá 2022 um vanmat kvóta er hvorki nafngreind né eignuð neinum, þótt fullyrðingin um að markaðsverð Samherja geti verið tvisvar til þrisvar sinnum hærra en bókfært verð hvíli á henni.
Framsetningin er að mestu yfirveguð. Gagnrýnisrödd Lilju Rafneyjar fær sitt rúm og skýrt er tekið fram að viðskiptin séu lögum samkvæmt. Óháður sérfræðingur í skattarétti eða verðmati hefði þó styrkt greinina verulega.
