visir.is
2026-04-27 16:51
Jón Pétur segir enga feðraveldisrembu í „árþúsunda náttúruvali“
Greinin er í raun langt viðtal við Jón Pétur Zimsen, þingmann Sjálfstæðisflokksins, um umdeilda færslu hans á X um geðheilsu ungra kvenna og „árþúsunda náttúruval". Hann fær ríflegt rými til að útskýra og verja sjónarmið sín. Engin önnur rödd kemur að málinu: hvorki sérfræðingur, gagnrýnandi né sá hópur sem umræðan snýst um.
Einkunn Vitans: 4/10
Gagnrýni Vitans
Aðalveikleiki greinarinnar er hversu einhliða hún er, og það er ekki tegundarbundið atriði heldur fréttafræðilegt vandamál. Þetta er ekki viðtalsgrein sem kynnir mann og verk hans; greinin er sprottin af pólitísku umsagnaefni, þar sem þingmaður setur fram umdeild fullyrðingu um geðheilsu ungra kvenna, fæðingartíðni og „náttúruval". Í slíku efni ber blaðamanni skylda til að leita til a.m.k. einnar annarrar heimildar, til dæmis sálfræðings, lýðfræðings eða fulltrúa þeirra sem tjá sig um málið á gagnrýninn hátt. Þess í stað er greinin nánast óbreytt vettvangur fyrir sjónarmið Jóns Péturs: hann fær að svara eigin gagnrýnendum, hafna túlkun á eigin orðum og setja fram forsendur um „tilgang lífsins" án þess að nokkur ögri þeim. Tölurnar sem Jón Pétur vitnar í, eins og að „rúmur helmingur" ungra kvenna telji heilsu sína ekki góða og fæðingartíðni sé 1,5 til 1,6, eru ekki staðfestar með tilvísun í rannsókn eða stofnun; blaðamaðurinn tekur þær sem gefnar án þess að leita uppruna þeirra. Þetta dregur úr sannreynanleika greinarinnar. Að auki inniheldur textinn ramma þar sem Jón Pétur fær ítrekað að skilgreina hvernig gagnrýni á hann sé „drullumall" eða „pólitískar skotgrafir" án þess að lesandinn heyri raunverulega gagnrýni frá þeim sem andmæla. Fyrirsögnin sjálf endurspeglar sjónarhorn viðmælandans, ekki hlutlaust samhengi. Blaðamaðurinn hefði auðveldlega getað aukið gildi greinarinnar með því að fá sérfræðing til að meta fullyrðingarnar um „náttúruval" og geðheilsu, eða a.m.k. beðið um tilvísun í þær tölur sem Jón Pétur nefnir.
